Szczepionka na norowirusa opóźniona. Moderna podała nowe wyniki badań mRNA-1403

Szczepionka na norowirusa opracowywana przez Modernę nie zakończy badań tak szybko, jak wcześniej zakładano. Analiza pośrednia preparatu mRNA-1403 nie przyniosła wyników, które pozwoliłyby zakończyć badanie przed czasem. Firma podkreśla jednak, że projekt będzie kontynuowany, a o skuteczności preparatu zdecydują dopiero końcowe wyniki.

Firma Moderna poinformowała podczas prezentacji wyników finansowych za drugi kwartał 2026 roku, że analiza pośrednia eksperymentalnej szczepionki na norowirusa mRNA-1403 nie osiągnęła zakładanego progu sukcesu.

Nie oznacza to jednak, że preparat okazał się nieskuteczny. Celem analizy było sprawdzenie, czy zgromadzone dane są już wystarczające, aby zakończyć badanie wcześniej. Producent nie ujawnił szczegółowych wyników, ale potwierdził, że prace nad preparatem będą prowadzone dalej.

Badanie kliniczne Nova 301 rozpoczęło się we wrześniu 2024 roku. Docelowo ma w nim uczestniczyć nawet 25 tys. dorosłych z krajów półkuli północnej i południowej. Największą grupę stanowią osoby starsze. Około 20 tys. uczestników ma co najmniej 60 lat, natomiast pozostałe 5 tys. to osoby w wieku od 18 do 59 lat.

Celem badania jest sprawdzenie, czy trójwalentna szczepionka mRNA-1403 zmniejsza ryzyko umiarkowanego i ciężkiego zapalenia żołądka oraz jelit wywołanego przez norowirusa.

Według informacji przekazanych przez Modernę, do tej pory "odnotowano za mało zakażeń, by odpowiednio ocenić pełną skuteczność szczepionki".

To częsty problem w badaniach nad szczepionkami przeciw chorobom sezonowym. Skuteczność preparatu można wiarygodnie ocenić dopiero wtedy, gdy wśród uczestników pojawi się odpowiednia liczba zakażeń. Znaczenie ma również to, czy krążące warianty wirusa odpowiadają szczepom uwzględnionym w szczepionce.

Projekt miał już wcześniej przeszkody. W 2025 roku Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) czasowo wstrzymała badanie po zgłoszeniu pojedynczego przypadku zespołu Guillaina-Barrégo. Jak podkreślano, samo zgłoszenie nie oznaczało, że chorobę wywołała szczepionka.

Norowirus jest jedną z najczęstszych przyczyn ostrego zapalenia żołądka i jelit na świecie. Zakażenie najczęściej objawia się gwałtownymi wymiotami, biegunką, nudnościami oraz silnym bólem brzucha.

Większość chorych wraca do zdrowia w ciągu 1–3 dni, jednak u części pacjentów dochodzi do groźnego odwodnienia wymagającego leczenia szpitalnego. Największe ryzyko ciężkiego przebiegu dotyczy seniorów, małych dzieci oraz osób z osłabioną odpornością.

Według danych CDC każdego roku na świecie dochodzi do około 685 mln zakażeń norowirusem. Około 200 mln przypadków dotyczy dzieci poniżej piątego roku życia. Szacuje się również, że zakażenia odpowiadają za około 50 tys. zgonów dzieci rocznie, głównie w krajach rozwijających się.

Dane NIZP PZH pokazują, że w Polsce liczba zakażeń norowirusem systematycznie rośnie. W 2025 roku zarejestrowano 12 674 zakażenia jelitowe wywołane przez norowirusy, co oznacza wzrost o 26 proc. w porównaniu z poprzednim rokiem. Trend utrzymał się również w 2026 roku. Od stycznia do końca lipca zgłoszono 8525 przypadków, czyli o 41 proc. więcej niż w analogicznym okresie 2025 roku. Eksperci przypominają jednak, że rzeczywista liczba zakażeń jest znacznie wyższa. Dane obejmują wyłącznie przypadki potwierdzone i zgłoszone do systemu nadzoru epidemiologicznego, podczas gdy wielu chorych przechodzi infekcję bez wykonywania badań laboratoryjnych.

Przyszłość szczepionki na norowirusa mRNA-1403 zależy od dalszego przebiegu badania Nova 301. Naukowcy muszą zebrać większą liczbę przypadków zakażeń, aby możliwe było rzetelne porównanie skuteczności preparatu z placebo.

Dopiero końcowa analiza pokaże, czy szczepionka Moderna przeciw norowirusowi rzeczywiście ogranicza ryzyko umiarkowanego i ciężkiego przebiegu zakażenia oraz może zostać skierowana do procesu rejestracji.