NRL apeluje o większą ochronę lekarzy i personelu medycznego. Samorząd wskazuje luki w przepisach prawa karnego

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej (NRL) oceniło projekt zmian w Kodeksie karnym dotyczący ochrony funkcjonariuszy publicznych i wskazało, że konieczne jest dalsze zwiększenie ochrony prawnej lekarzy oraz personelu medycznego. Samorząd lekarski zwrócił uwagę, że obecne przepisy ograniczają ochronę lekarzy wykonujących zawód, mimo że są oni narażeni na ataki podczas udzielania świadczeń zdrowotnych. NRL apeluje do Ministerstwa Sprawiedliwości o szybkie wdrożenie rozwiązań wzmacniających bezpieczeństwo osób wykonujących zawody medyczne.

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej wydało stanowisko nr 16/26/X z dnia 31 lipca 2026 r. dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz ustawy – Kodeks wykroczeń. Dokument odnosi się do propozycji zmian w zakresie ochrony funkcjonariuszy publicznych.

Zdaniem samorządu lekarskiego projektowana nowelizacja jest potrzebna, ale nie rozwiązuje wszystkich problemów związanych z bezpieczeństwem osób wykonujących zawody medyczne. NRL podkreśla, że lekarze nadal potrzebują szerszej ochrony prawnej podczas wykonywania obowiązków zawodowych.

Projekt przygotowany w ramach zmian w Kodeksie karnym zakłada modyfikację przepisów dotyczących przestępstwa czynnej napaści na funkcjonariusza publicznego, określonego w art. 223 § 1 Kodeksu karnego.

Nowe przepisy mają rozszerzyć katalog zachowań uznawanych za czynną napaść. Oprócz użycia broni palnej, noża lub podobnie niebezpiecznego przedmiotu uwzględnione ma zostać również „działanie w inny sposób bezpośrednio zagrażający życiu”.

Prezydium NRL oceniło tę zmianę pozytywnie, wskazując, że może ona zwiększyć poziom ochrony funkcjonariuszy publicznych.

Samorząd lekarski zwraca uwagę, że lekarze korzystają z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom publicznym tylko w określonych sytuacjach.

Podstawą jest art. 44 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Zgodnie z tym przepisem ochrona przysługuje lekarzowi m.in. podczas pomocy doraźnej oraz udzielania świadczeń w sytuacji zagrożenia życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia.

Poza tymi przypadkami ochrona funkcjonariusza publicznego dotyczy lekarza wykonującego zawód w podmiocie leczniczym, który ma zawartą umowę na świadczenia finansowane ze środków publicznych, i tylko w związku z udzielaniem świadczeń w tej placówce.

NRL wskazuje, że takie ograniczenia powodują, iż wielu lekarzy nie ma pełnej ochrony prawnej mimo ryzyka agresji związanej z wykonywaną pracą.

W stanowisku zwrócono uwagę, że przepisy dotyczące pielęgniarek i położnych przewidują szerszy zakres ochrony.

Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej, ochrona prawna należna funkcjonariuszowi publicznemu nie została ograniczona wyłącznie do placówek realizujących świadczenia finansowane ze środków publicznych.

Zdaniem środowiska lekarskiego podobne rozwiązania powinny obejmować również lekarzy.

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej zwróciło się do Ministra Sprawiedliwości o pilne wdrożenie rozwiązań opracowywanych przez Zespół do spraw systemowych działań mających na celu wzmocnienie bezpieczeństwa osób wykonujących zawód medyczny.

W stanowisku podkreślono znaczenie bezpieczeństwa pracowników ochrony zdrowia.

Według NRL poprawa bezpieczeństwa medyków powinna być jednym z najważniejszych zadań władz publicznych.

Samorząd lekarski zwrócił również uwagę na potrzebę objęcia ochroną funkcjonariusza publicznego osób pełniących funkcje w organach samorządu zawodowego lekarzy.

Chodzi przede wszystkim o rzeczników odpowiedzialności zawodowej oraz członków sądów lekarskich.

Jak wskazuje Prezydium NRL, osoby te mogą być narażone na ataki związane z wykonywaniem obowiązków dotyczących odpowiedzialności zawodowej lekarzy. Dlatego samorząd postuluje wprowadzenie przepisów, które zapewnią im taką samą ochronę prawną, jaka przysługuje funkcjonariuszom publicznym.

NRL podkreśla, że sama nowelizacja przepisów dotyczących czynnej napaści na funkcjonariuszy publicznych jest niewystarczająca dla poprawy sytuacji lekarzy i innych medyków.

Samorząd oczekuje kompleksowych zmian, które zwiększą ochronę prawną personelu medycznego, niezależnie od miejsca wykonywania zawodu i rodzaju udzielanych świadczeń zdrowotnych. Celem tych działań ma być zapewnienie lekarzom i innym pracownikom ochrony zdrowia bezpiecznych warunków pracy, co bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo pacjentów.