Pergi ke kandungan
Cari

Qatar

Sunting pautan
Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Rencana ini perlu dikemas kini. Sila bantu mengemaskinikan rencana ini bagi mencerminkan peristiwa yang terkini atau maklumat yang baru. (Disember 2022)
Negara Qatar
نڬارا قطر‎
دولة قطر (Arab)
Dawlat Qaṭar
Lambang Qatar
Lambang
Lagu kebangsaan: السلام الأميري
As Salam al Amiri  (transliterasi)
Salam kepada Amir
Kedudukan Qatar (hijau tua) di Semenanjung Arab.
Kedudukan Qatar (hijau tua) di Semenanjung Arab.
Ibu negara
dan bandar terbesar}
Doha
25°18′U 51°31′T / 25.300°U 51.517°T / 25.300; 51.517
Bahasa rasmiArab
Bahasa-bahasa yang diakuiInggeris
Kumpulan etnik
(2019)
Agama
(2020)
DemonimQatar
PemerintahMonarki Berperlembagaan Kesatuan
• Emir
Tamim bin Hamad Al Thani
• Timbalan Emir
Abdullah bin Hamad bin Khalifa Al Thani
Mohammed bin Abdulrahman Al Thani
Badan perundanganDewan Perundingan
Penubuhan
18 Disember 1878
• Kemerdekaan diisytiharkan

1 September 1971
• Kemerdekaan daripada United Kingdom

3 September 1971
Keluasan
• Jumlah
11,581 km2 (4,471 bt2) (ke-158)
Populasi
• Perkiraan 2025
3,214,609[1] (ke-134)
• Bancian penduduk tahun 2020
2,846,118[2]
• Kepadatan
264/km2 (683.8/sq mi) (ke-52)
KDNK (PPP)2025
• Jumlah
▲ $378.080 bilion[3] (ke-60)
• Per kapita
▲ $121,610[3] (ke-4)
KDNK (nominal)2025
• Jumlah
▲ $222.780 bilion[3] (ke-54)
• Per kapita
▲ $71,650[3] (ke-9)
Gini (2017)35.1[4]
sederhana
HDI (2023)▲ 0.886[5]
sangat tinggi (ke-43)
Mata wangRiyal Qatar (QAR)
Zon waktuUTC+3 (AST)
Kod panggilan+974
Kod ISO 3166QA
DPT internet

Qatar (Arab: قَطَر, rumi: Qaṭar [ˈqɑtˤɑr]; sebutan dalam lahjah tempatan: [ˈɡɪtˤɑr])[6][7] atau nama rasminya Negara Qatar (Arab: دَوْلَة قَطَر, rumi: Dawlat Qaṭar) adalah sebuah negara berdaulat yang terletak di Asia Barat, menduduki Semenanjung Qatar kecil di timur laut Semenanjung Arab. Satu-satunya sempadan daratnya adalah dengan Arab Saudi di selatan manakala sempadan selebihnya dikelilingi oleh Teluk Parsi; yang memisahkan Qatar denganBahrain. Ibu negaranya ialah Doha, tempat tinggal bagi lebih 80% penduduk negara ini. Kebanyakan kawasan tanahnya terdiri daripada padang pasir yang rata dan rendah.

Qatar telah diperintah sebagai monarki turun-temurun oleh Keluarga Al Thani sejak Mohammed bin Thani menandatangani perjanjian dengan Britain pada tahun 1868 yang mengiktiraf status secara berasingan. Selepas pemerintahan Uthmaniyah, Qatar menjadi sebuah jajahan naungan Britain pada awal kurun ke-20 sehingga ia mencapai kemerdekaan pada tahun 1971. Qatar telah diperintah oleh Al-Thani sejak awal kurun ke-19. Sheikh Jassim bin Mohammed Al Thani merupakan pengasas Qatar. Qatar adalah sebuah negara monarki warisan dan ketua negaranya adalah Amir Tamim bin Hamad Al Thani yang memegang hampir semua kuasa eksekutif, perundangan dan kehakiman secara autokratik di bawah Perlembagaan Qatar[8] dengan melantik perdana menteri dan kabinet. Dewan Perundingan (juga dikenali sebagai Majlis Syura) boleh menyekat perundangan dan mempunyai keupayaan terhad untuk memecat menteri, tetapi dilantik sepenuhnya oleh Amir. Walaupun Qatar mengadakan pilihan raya Majlis Syura separa pada tahun 2021, dengan dua pertiga kerusi dipilih, tetapi pada tahun 2024 ia telah mengambil langkah untuk menghapuskan pilihan raya tersebut.[9]

Pada awal tahun 2017, populasi Qatar adalah seramai 2.6 juta orang, walaupun hanya 313,000 daripadanya adalah warganegara Qatar dan 2.3 juta adalah ekspatriat dan pekerja migran.[10] Agama rasminya ialah Islam. Negara ini mempunyai KDNK per kapita keempat tertinggi di dunia.[11] Ia berada di kedudukan ke-42 dalam HDI dan ketiga tertinggi di dunia Arab. Ia merupakan ekonomi berpendapatan tinggi, disokong oleh rizab gas asli dan rizab minyak ketiga terbesar di dunia.[12] dan merupakan pengeluar karbon dioksida per kapita terbesar di dunia.[13]

Pada abad ke-21, Qatar muncul sebagai sekutu utama bukan NATO Amerika Syarikat dan kuasa tengah di dunia Arab. Ekonominya telah berkembang pesat disebabkan oleh kekayaan sumbernya[14] dan kuasa geopolitiknya telah meningkat melalui kumpulan media Al Jazeera Media Network dan melaporkan sokongan kewangan untuk kumpulan pemberontak semasa Kebangkitan Arab.[15][16][17] Qatar juga merupakan sebahagian daripada Majlis Kerjasama Negara-negara Arab Teluk.[18]

Nama

[sunting | sunting sumber]

Plinius yang Tua, mendokumentasikan catatan terawal berkaitan penduduk semenanjung sekitar pertengahan abad pertama Masihi; beliau merujuk mereka sebagai Catharrei, satu gelaran yang mungkin berasal daripada nama penempatan tempatan.[19][20] Seabad kemudian, Ptolemy menghasilkan peta pertama yang diketahui untuk menggambarkan semenanjung itu, merujuknya sebagai Catara.[21] Peta itu juga merujuk kepada sebuah bandar bernama "Cadara" di sebelah timur semenanjung.[22] Istilah "Catara" (nama penduduk, Cataraei)[23] digunakan secara eksklusif sehingga abad ke-18. Akhirnya, selepas beberapa variasi seperti "Katr", "Kattar" dan "Guttur", terbitan moden Qatar telah diterima pakai sebagai nama negara itu.[24]

Menurut catatan linguistik klasik, istilah "Qatar" mungkin berasal daripada sejenis transaksi tidak formal yang dikenali sebagai muqāṭarah, di mana barangan dibeli dalam bekas tertutup tanpa mengukur atau menimbang kandungannya dengan harga tetap. Amalan ini yang dipanggil jazāf, dilaporkan berleluasa di pasaran Qatar. Penjelasan lain menghubungkan nama itu dengan perkataan qiṭār, yang bermaksud kereta unta, mungkin merujuk kepada peranan Qatar dalam laluan perdagangan bersejarah.[25] Dalam Bahasa Arab Standard, nama itu disebut [ˈqɑtˤɑr], manakala dalam dialek tempatan, ia disebut [ˈɡɪtˤɑr].[26]

Sejarah

[sunting | sunting sumber]

Pra-sejarah

[sunting | sunting sumber]

Pendudukan manusia di Qatar bermula sejak 50,000 tahun yang lalu dengan penemuan penempatan dan peralatan.[27] Artifak Mesopotamia yang berasal dari zaman Ubaid (kira-kira 6500–3800 SM) telah ditemui di kawasan pesisir.[28] Al Da'asa, sebuah penempatan yang terletak di pantai barat Qatar, merupakan tapak Ubaid yang paling penting.[29] Sesetengah sejarawan berteori bahawa orang Sumeria mungkin berasal dari kawasan ini.[30][31]

Sebelum kedatangan Islam

[sunting | sunting sumber]
Penggalian tapak pewarna Kassites Kassite di Kepulauan Al Khor

Peralatan dan bahan bangsa Kass Babylon ditemui di Kepulauan Al Khor membuktikan hubungan perdagangan antara penduduk Qatar dan Kassite di Bahrain seperti cangkerang siput yang dihancurkan dan serpihan periuk.[32] Ia membuktikan Qatar merupakan tapak pengeluaran pewarna kerang-kerangan terawal yang diketahui, disebabkan oleh industri pewarna ungu tirus yang wujud di kawasan pantai.[33]

Pada tahun 224 Masihi, Sasanid menguasai wilayah-wilayah di sekitar Teluk Parsi.[34] Qatar memainkan peranan dalam aktiviti perdagangan Sasanid, yang menyumbang sekurang-kurangnya dua komoditi iaitu mutiara dan pewarna ungu. Di bawah pemerintahan Sasanid, ramai penduduk di timur Arab diperkenalkan kepada agama Kristian berikutan penyebaran agama itu ke timur.[35] Semasa akhir era Kristian, Qatar terdiri daripada sebuah wilayah yang dikenali sebagai 'Beth Qatraye' (bahasa Suryani untuk "rumah orang Qatar") termasuklah Bahrain.

Pada tahun 628, nabi Muhammad menghantar seorang utusan Muslim kepada seorang pemerintah di timur Arab bernama Munzir ibn Sawa Al-Tamimi dan meminta agar baginda dan rakyatnya menerima Islam dan oleh itu kebanyakan suku Arab di rantau ini memeluk Islam.[36] Pada pertengahan abad ke-20, penaklukan Islam ke atas Parsi mengakibatkan kejatuhan Sasaniad.

Zaman awal dan akhir kerajaan Islam (661–1783)

[sunting | sunting sumber]
Kerajaan Abasiyyah pada tahun 850 M.

Qatar digambarkan sebagai pusat pembiakan kuda dan unta yang terkenal semasa kerajaan Umayyah. Pada abad ke-8, ia mula mendapat manfaat daripada kedudukan strategik komersialnya di Teluk Parsi dan kemudiannya menjadi pusat perdagangan mutiara.[37][38] Perkembangan yang ketara dalam industri mutiara di sekitar Semenanjung Qatar berlaku semasa kerajaan Abbasiyah. Kapal-kapal yang belayar dari Basrah ke India dan China akan singgah di pelabuhan Qatar dalam tempoh ini. Tinggalan arkeologi dari abad ke-9 menunjukkan bahawa penduduk Qatar menggunakan kekayaan yang lebih besar untuk membina rumah dan bangunan awam yang berkualiti tinggi. Lebih 100 rumah yang dibina dengan batu, dua masjid, dan sebuah kubu Abbasiyah telah dibina di Murwab dalam tempoh ini.[39][40] Kemakmuran khalifah merosot di Iraq yang memberi impak kepada Qatar.[41]

Qatar disebut dalam buku sarjana Yaqut al-Hamawi, Mu'jam Al-Buldan, yang merujuk kepada jubah tenunan berjalur halus rakyat Qatar dan kemahiran mereka dalam penambahbaikan dan kemasan tombak.[42]

Kebanyakan kawasan timur Arab dikuasai oleh Usfurid pada tahun 1253, tetapi kawalan ke atas rantau ini telah dirampas oleh kerajaan Hormuz pada tahun 1320.[43] Mutiara Qatar menjadi salah satu sumber pendapatan utama kerajaan itu.[44]

Zaman penjajahan Portugis (1507–1650)

[sunting | sunting sumber]

Pada tahun 1515, Manuel I dari Portugal telah menjajah Hormuz. Portugal kemudiannya merampas sebahagian besar timur Arab pada tahun 1521.[45]

Selepas kejatuhan dinasti Jabrid dengan penaklukan Bahrain oleh Portugis, Al-Hassa berada di bawah pemerintahan dan pengaruh empayar Portugis. Percubaan oleh pihak Uthmaniyah untuk menguasai rantau ini telah dihapuskan dengan penaklukan semula istana Tarout oleh Portugis.[46] atau Al-Qatif pada tahun 1551. Pada tahun 1550, penduduk Al-Hassa secara sukarela tunduk kepada pemerintahan Uthmaniyyah.[47]

Penemuan arkeologi masih digali dari salah satu kubu Portugis yang berfungsi sebagai pangkalan untuk menguasai rantau ini sebagai Ruwayda. Gambaran pertama Qatar muncul pada peta Portugis oleh Luis Lázaro pada tahun 1563, menunjukkan "bandar Qatar" sebagai sebuah kubu, yang merujuk kepada Ruwayda.[48]

Setelah mengekalkan kehadiran tentera yang kecil di kawasan itu, pihak Uthmaniyah telah diusir oleh puak Bani Khalid pada tahun 1670.[49]

Zaman pemerintahan Bahrain dan Saudi (1783–1868)

[sunting | sunting sumber]
Peta tahun 1794 oleh Samuel Dunn yang menggambarkan Catura (di tengah) di wilayah Bahrain

Pada tahun 1766, ahli keluarga Al-Khalifa dari puak Utbah berhijrah dari Kuwait ke Zubarah.[50] Menjelang ketibaan mereka, Bani Khalid telah melaksanakan kuasa yang lemah ke atas semenanjung Qatar, walaupun kampung terbesar diperintah oleh saudara jauh mereka.[51] Pada tahun 1783, puak-puak Bani Utbah dan puak-puak kabilah Arab menyerang dan mengambil alih Bahrain daripada Parsi. Al Khalifa mengenakan kuasa mereka ke atas Bahrain dan mengekalkan bidang kuasa mereka.[52]

Selepas mengangkat sumpah jawatan sebagai putera mahkota Emirat Diriyah pada tahun 1788, Saud bin Abdulaziz Al Saud bergerak untuk meluaskan wilayah penganut ajaran Wahabi ke arah timur menuju Teluk Parsi dan Qatar dan menyerang mereka selepas mengalahkan Bani Khalid pada tahun 1795. Pihak Uthmaniyah dan Mesir menyerang barisan barat, manakala Al Khalifa di Bahrain dan Oman melancarkan serangan ke barisan timur.[53][54] Setelah menyedari kemaraan Mesir di sempadan barat pada tahun 1811, pemerintah Wahabi itu mengurangkan bilangan tenteranya di Bahrain dan Zubarah. Said bin Sultan, Sultan Muscat dan Oman, memanfaatkan peluang dan menyerang tentera Wahabi di timur, membakar kubu di Zubarah. Al Khalifa kembali berkuasa selepas itu.[55]

Sebahagian daripada bahagian Zubarah yang telah dipulihkan

Sebagai hukuman kerana perbuatan lanun, sebuah kapal Syarikat Hindia Timur mengebom Doha pada tahun 1821, memusnahkan bandar itu dan memaksa ratusan penduduk melarikan diri. Pada tahun 1825, Al Thani ditubuhkan dengan Sheikh Mohammed bin Thani sebagai pemimpin pertama.[56]

Walaupun Qatar dianggap sebagai jajahan Bahrain, Al Khalifa menghadapi tentangan daripada kabilah-kabilah tempatan. Pada tahun 1867, Al Khalifa, bersama pemerintah Abu Dhabi, menghantar pasukan tentera laut yang besar ke Al-Wakrah. Ini mengakibatkan perang maritim Qatar-Bahrain pada tahun 1867–68, di mana pasukan Bahrain dan Abu Dhabi menakluki Doha dan Al Wakrah. Permusuhan Bahrain melanggar Gencatan Senjata Keamanan dan Persahabatan Berkekalan pada tahun 1861. Pencerobohan bersama itu, mendorong Residen Politik British, Kolonel Lewis Pulley untuk menyelesaikan pada tahun 1868. Misi beliau ke Bahrain dan Qatar menghasilkan perjanjian yang merupakan peristiwa penting kerana ia secara tersirat mengiktiraf perbezaan Qatar daripada Bahrain dan secara eksplisit mengakui kedudukan Mohammed bin Thani. Selain mengecam Bahrain kerana melanggar perjanjian, Pelly berunding dengan pihak Qatar yang diwakili oleh Mohammed bin Thani.[57] Rundingan tersebut merupakan peringkat pertama dalam pembangunan Qatar.[58]

Zaman kerajaan Uthmaniyah (1871–1915)

[sunting | sunting sumber]
Peta Qatar 1891 oleh Adolf Stieler, dengan Al-Bidda sebagai penempatan utama
Bandar lama Doha, Januari 1904
Menara Barzan ialah menara pengawal yang dibina pada akhir abad ke-19 dan diubah suai pada tahun 1910 oleh Sheikh Mohammed bin Jassim Al Thani

Di bawah tekanan ketenteraan dan politik daripada gabenor Vilayet Baghdad, Midhat Pasha, Al-Thani yang memerintah tunduk kepada Uthmaniyah pada tahun 1871. Kerajaan Uthmaniyah mengenakan tanzimat mengenai percukaian dan pendaftaran tanah untuk mengintegrasikan sepenuhnya kawasan-kawasan ini ke dalam empayar. Walaupun terdapat ketidaksetujuan daripada puak-puak tempatan, Al Thani terus menyokong pemerintahan Uthmaniyah. Hubungan Qatar-Uthmaniyah menjadi terbantut, dan pada tahun 1882 mereka mengalami kemunduran selanjutnya apabila Uthmaniyah enggan membantu Al Thani dalam ekspedisinya ke atas Khor Al-Adaid yang diduduki Abu Dhabi dan hanya menawarkan sokongan terhad dalam Perang Qatar-Abu Dhabi, terutamanya disebabkan oleh ketakutan akan campur tangan British di pihak Abu Dhabi.[59] Di samping itu, pihak Uthmaniyah menyokong Mohammed bin Abdul Wahab untuk menggantikan Al Thani sebagai kaymakam Qatar pada tahun 1888.[60] Ini akhirnya menyebabkan Al Thani memberontak terhadap Uthmaniyah, yang dipercayainya cuba merampas kawalan semenanjung. Beliau meletak jawatan sebagai kaymakam dan berhenti membayar cukai pada Ogos 1892.

Pada Februari 1893, Mehmed Hafiz Pasha tiba di Qatar untuk menuntut cukai yang belum dibayar dan menentang penentangan Jassim bin Mohammed terhadap cadangan pembaharuan pentadbiran Uthmaniyah. Bimbang akan menghadapi kematian atau penjara, Jassim berundur ke Al Wajbah (di barat Doha), ditemani oleh beberapa ahli suku kaum. Tuntutan Mehmed agar Jassim membubarkan tenteranya dan mengikrarkan kesetiaannya kepada Uthmaniyah telah ditolak. Pada bulan Mac, Mehmed memenjarakan abang Jassim dan 13 pemimpin puak Qatar yang terkemuka di atas korvet Uthmaniyah 'Merrikh' sebagai hukuman kerana pembangkangannya. Selepas Mehmed menolak tawaran untuk membebaskan tawanan dengan bayaran 10,000 lira, beliau mengarahkan kira-kira 200 tentera untuk mara ke arah Kubu Al-Wajbah di bawah pimpinan Yusuf Effendi, sekali gus menandakan permulaan Perang Al-Wajbah. Walaupun Qatar tidak memperoleh kemerdekaan sepenuhnya daripada Empayar Uthmaniyyah, hasil pertempuran itu memaksa satu perjanjian yang kemudiannya menjadi asas kepada kemunculan Qatar sebagai sebuah negara autonomi dalam empayar tersebut.

Pasukan Effendi diserang dengan tembakan hebat oleh pasukan infantri dan berkuda yang besar sejurus tiba di Al-Wajbah. Mereka berundur ke kubu Shebaka untuk mengelak daripada serangan Qatar. Selepas berundur dari Shebaka ke Al Bidda, pihak Uthmaniyyah dikepung oleh pasukan Jassim, memaksa mereka menyerah kalah, membebaskan tawanan, dan memastikan laluan selamat untuk pasukan berkuda Mehmed Pasha ke Hofuf.[61] Walaupun Qatar tidak memperoleh kemerdekaan sepenuhnya daripada Uthmaniyah, hasil pertempuran itu memaksa satu perjanjian yang kemudiannya menjadi asas kepada kemunculan Qatar sebagai sebuah negara autonomi.[62]

Zaman pemerintahan British (1916–1971)

[sunting | sunting sumber]
Kubu Zubarah dibina pada tahun 1938

Melalui Konvensyen Anglo-Uthmaniyyah 1913, pihak Uthmaniyah bersetuju untuk melepaskan tuntutan mereka ke atas Qatar dan menarik balik pasukan tentera mereka dari Doha. Walau bagaimanapun, dengan tercetusnya Perang Dunia I, tiada apa yang dilakukan untuk melaksanakannya, dan pasukan pengawal kekal di kub, walaupun bilangannya berkurangan apabila tentera melarikan diri. Pada tahun 1915, dengan kehadiran kapal perang British di pelabuhan, Abdullah bin Jassim Al Thani memujuk selebihnya untuk meninggalkan kubu itu, dan apabila tentera British menghampiri pada keesokan paginya, mereka mendapati ia lengang.[63][64]

Qatar menjadi sebuah negeri naungan British pada 3 November 1916[65] apabila United Kingdom menandatangani perjanjian dengan Sheikh Abdullah bin Jassim Al Thani untuk membawa Qatar di bawah pentadbiran Negeri-Negeri Gencatan Senjata. Perjanjian itu memperuntukkan hal ehwal luar dan pertahanan kepada United Kingdom tetapi membenarkan autonomi dalaman. Walaupun Abdullah bersetuju untuk tidak menjalin sebarang hubungan dengan mana-mana kuasa lain tanpa persetujuan terlebih dahulu daripada kerajaan British, kerajaan British menjamin perlindungan Qatar daripada pencerobohan melalui laut dan menyediakan 'jasa baiknya' sekiranya berlaku serangan melalui darat.[66][67]\

Pada 5 Mei 1935, semasa bersetuju dengan konsesi minyak dengan Syarikat Minyak Anglo-Parsi, Abdullah menandatangani satu lagi perjanjian dengan kerajaan British yang memberikan perlindungan kepada Qatar daripada ancaman dalaman dan luaran. Rizab minyak pertama kali ditemui pada tahun 1939. Walau bagaimanapun, eksploitasi dan pembangunan telah ditangguhkan kerana Perang Dunia II.[68]

Setem siri Wilding, dikeluarkan pada 1 April 1957, dan dicetak semula untuk kegunaan di Qatar

Tumpuan kepentingan British di Qatar berubah selepas kemerdekaan India, penubuhan Pakistan pada tahun 1947, dan pembangunan minyak di Qatar. Pada tahun 1949, pelantikan pegawai politik British pertama di Doha, John Wilton, menandakan pengukuhan hubungan Anglo-Qatar. Eksport minyak bermula pada tahun 1949, dan hasil minyak menjadi sumber pendapatan utama negara; perdagangan mutiara telah merosot. Hasil ini digunakan untuk membiayai pengembangan dan pemodenan infrastruktur Qatar.

Apabila Britain secara rasmi mengumumkan pada tahun 1968 bahawa ia akan menarik diri dari Teluk Parsi dalam masa tiga tahun, Qatar menyertai rundingan dengan Bahrain dan tujuh negara naungan lain untuk mewujudkan Persekutuan Emiriah Arab Bersatu. Walau bagaimanapun, pertikaian serantau telah memujuk Qatar dan Bahrain untuk menarik diri daripada rundingan dan menjadi negara merdeka yang terpisah daripada negara naungan, yang kemudiannya menjadi Emiriah Arab Bersatu.[69]

Kemerdekaan dan kemudiannya (1971–2000)

[sunting | sunting sumber]

Pada 3 September 1971, perjanjian khas dengan tanggungjawab antarabangsa diberikan sepenuhnya sebagai sebuah negara berdaulat dan merdeka. Ahmad bin Ali Al-Thani menjadi amir Qatar. Beliau telah digulingkan pada 22 Februari 1972 oleh Khalifa bin Hamad.

Pada tahun 1991, Qatar memainkan peranan penting dalam Perang Teluk, terutamanya semasa Perang Khafji di mana kereta kebal Qatar bergerak melalui jalan-jalan di bandar itu dan memberikan sokongan tembakan kepada unit Pengawal Kebangsaan Arab Saudi yang sedang bertempur dengan tentera Tentera Iraq. Qatar membenarkan tentera gabungan dari Kanada menggunakan negara itu sebagai pangkalan udara untuk melancarkan pesawat dan membenarkan tentera udara dari Amerika Syarikat dan Perancis beroperasi di wilayahnya.

Pada tahun 1995, amir Hamad bin Khalifa Al-Thani merampas kuasa daripada bapanya, dengan sokongan angkatan tentera dan kabinet, serta negara-negara jiran dan Perancis.[70][71] Di bawah amir Hamad, Qatar mengalami tahap liberalisasi yang sederhana, termasuk pelancaran stesen televisyen Al Jazeera pada tahun 1996, pengesahan hak mengundi wanita dalam pilihan raya perbandaran pada tahun 1999, penyertaan wanita dalam masyarakat pada tahun 2003, penggubalan perlembagaan bertulis pertamanya pada tahun 2005 dan perasmian gereja Roman Katolik pada tahun 2008.[72] Satu rampasan kuasa balas yang tidak berjaya telah diadakan pada tahun 1996.

Politik

[sunting | sunting sumber]

Qatar ialah sebuah sebagai negara raja berperlembagaan separa yang dipimpin oleh keluarga Al Thani, dengan Amir sebagai ketua negara, dan Perdana Menteri sebagai ketua kerajaan.[73][74] Dinasti Al Thani telah memimpin Qatar sejak 1825. Amir terkini Qatar ialah Tamim bin Hamad Al Thani anakanda Hamad bin Khalifa Al Thani yang menyerahkan kekuasaan padanya 25 Jun 2013. Pada 2003, Qatar menerapkan perlembagaan yang membolehkan 30 dari 45 anggota Dewan Perundangan negara dipilih secara demokratik.[75][76] Perlembagaan ini disetujui secara mutlak dalam pungutan suara dengan angka 98%.[77][78]

Bahagian pentadbiran

[sunting | sunting sumber]
Perbandaran di Qatar sejak tahun 2004

Sejak tahun 2004, Qatar telah dibahagikan kepada tujuh buah perbandaran (bahasa Arab: baladiyah).[79]

  1. Madinat ash Shamal
  2. Al Khor
  3. Umm Salal
  4. Al Daayen
  5. Al Rayyan
  6. Doha
  7. Al Wakrah

Untuk tujuan statistik, perbandaran ini dibahagikan lagi kepada 98 zon (setakat 2010),[80] di mana ia kemudian ditukarkan menjadi blok.[81]

Geografi

[sunting | sunting sumber]

Qatar ialah sebuah negara semenanjung di timur Semenanjung Tanah Arab, bersempadan dengan Teluk Parsi dan Arab Saudi berdekatan kawasan petroleum utama. Qatar berkeluasan 11,437 km2 (4,416 bt2).[82] Dengan lebar antara 55 dan 90 km (34 dan 56 bt), tanah Qatar secara amnya rata, dengan titik tertinggi cuma 103 m (338 ka), dan berbatu.[82]

Cuaca

[sunting | sunting sumber]
Data iklim untuk Qatar
Bulan Jan Feb Mac Apr Mei Jun Jul Ogo Sep Okt Nov Dis Tahun
Purata maksimum suhu harian, °C (°F) 22
(72)		 23
(73)		 27
(81)		 33
(91)		 39
(102)		 42
(108)		 42
(108)		 42
(108)		 39
(102)		 35
(95)		 30
(86)		 25
(77)		 33
(92)
Purata minimum suhu harian, °C (°F) 14
(57)		 15
(59)		 17
(63)		 21
(70)		 27
(81)		 29
(84)		 31
(88)		 31
(88)		 29
(84)		 25
(77)		 21
(70)		 16
(61)		 23
(74)
Purata kerpasan, mm (inci) 12.7
(0.50)		 17.8
(0.70)		 15.2
(0.60)		 7.6
(0.30)		 2.5
(0.10)		 0
(0)		 0
(0)		 0
(0)		 0
(0)		 0
(0)		 2.5
(0.10)		 12.7
(0.50)		 71
(2.8)
Sumber: http://us.worldweatheronline.com/doha-weather-averages/ad-dawhah/qa.aspx

Ekonomi

[sunting | sunting sumber]

Ekonomi Qatar adalah salah satu yang tertinggi di dunia berdasarkan KDNK per kapita, kedudukan secara amnya antara sepuluh negara terkaya teratas pada ranking dunia untuk data 2015 dan 2016 yang disusun oleh Bank Dunia, Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, dan Tabung Kewangan Antarabangsa (IMF).[83][84] Ekonomi negara itu telah berkembang walaupun terdapat sekatan oleh jirannya, Arab Saudi dan Emiriah Arab Bersatu.

Petroleum dan gas asli ialah asas ekonomi Qatar dan menyumbang lebih daripada 70% daripada jumlah hasil kerajaan, lebih daripada 60% daripada keluaran dalam negara kasar, dan kira-kira 85% daripada pendapatan eksport. Qatar mempunyai rizab gas asli terbukti ketiga terbesar di dunia dan merupakan pengeksport gas asli kedua terbesar.

Demografi

[sunting | sunting sumber]

Pada tahun 2017, jumlah penduduk Qatar mencapai 2.6 juta dengan warganegara Qatar hanya 313,000 orang (12%) dan 2.3 juta yang lain ialah ekspatriat.[85] Warga asing bukan Arab menyumbang kepada majoriti populasi Qatar; orang India merupakan yang terbesar dengan 650,000 orang (2017), diikuti dengan 350,000 orang Nepal, 280,000 orang Bangladesh, 260,000 orang Filipina, 200,000 orang Mesir, 145.000 orang Sri Lanka dan 125,000 orang Pakistan. Jumlah penduduk di Qatar adalah bergantung kepada musim kerana negara ini sangat bergantung dari imigran asing.

Bahasa

[sunting | sunting sumber]

Bahasa rasmi Qatar ialah bahasa Arab. Bahasa Inggeris ialah bahasa kedua lazim bagi masyarakat Qatar.[86] Corak masyarakat Qatar dengan kaum yang pelbagai juga membawa kepada sejumlah bahasa asing ditutur di negara ini seperti bahasa Parsi, Tagalog dan Indonesia.[87]

Agama

[sunting | sunting sumber]

Agama di Qatar (2020)

  Islam (rasmi) (65.5%)
  Hinduisme (15.1%)
  Kristian (14.2%)
  Buddhisme (3.3%)
  Agama lain/Tidak bersekutu (1.9%)

Qatar ialah sebuah negara Islam dengan minoriti berbilang agama seperti kebanyakan negara Teluk Parsi dengan gelombang penghijrahan sejak 30 tahun lalu. Agama rasmi negara ialah Islam Sunni. Masyarakat ini terdiri daripada Muslim Sunni dan Syiah, Kristian, Hindu, dan kumpulan kecil penganut Buddha dan Bahá'í.[88] Umat ​​Islam membentuk 65.5% daripada penduduk Qatar, diikuti oleh Hindu sebanyak 15.4%, Kristian sebanyak 14.2%, Buddha sebanyak 3.3% dan selebihnya 1.9% penduduk menganut agama lain atau tidak bersekutu. Qatar juga merupakan rumah kepada banyak agama lain yang kebanyakannya berasal dari Timur Tengah dan Asia.[89]

Negara ini juga telah menganjurkan banyak persidangan dialog antara agama.

Kebudayaan

[sunting | sunting sumber]

Kebudayaan Qatar sangat dipengaruhi oleh budaya Badwi tradisional, dengan pengaruh kurang akut yang berasal dari India, Afrika Timur dan tempat lain di Teluk Parsi. Keadaan iklim yang teruk di semenanjung memaksa penduduknya beralih ke laut untuk mencari rezeki. Oleh itu, terdapat penekanan tersendiri yang diberikan kepada laut dalam budaya tempatan.[90] Tema sastera dan cerita rakyat sering dikaitkan dengan aktiviti berasaskan laut.

Seni lisan seperti puisi dan nyanyian secara sejarahnya lebih lazim daripada seni kiasan kerana sekatan yang diletakkan oleh Islam terhadap penggambaran makhluk hidup; namun, disiplin seni visual tertentu seperti kaligrafi, seni bina dan seni tekstil telah diamalkan secara meluas. Seni figuratif secara beransur-ansur diasimilasikan ke dalam budaya negara semasa era minyak.[91]

Abdulrahman bin Hamad bin Jassim bin Hamad Al Thani ialah Menteri Kebudayaan.[92]

Peta

[sunting | sunting sumber]
Lokasi Qatar, di Asia Barat

Rujukan

[sunting | sunting sumber]
  1. ↑ "Statistical Key Indicators". www.npc.qa (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2026-01-15.
  2. ↑ "Total Population by Sex in Census (1986 , 1997 , 2004 , 2010 , 2020 )". qatar.opendatasoft.com (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 26 July 2025.
  3. 1 2 3 4 "World Economic Outlook Database, April 2025" (dalam bahasa Inggeris).
  4. ↑ "GINI index". World Bank. Diarkibkan daripada yang asal pada 15 February 2025. Dicapai pada 26 July 2025.
  5. ↑ "Human Development Report 2025" (PDF) (dalam bahasa Inggeris). United Nations Development Programme. 6 May 2025. Diarkibkan (PDF) daripada yang asal pada 6 May 2025. Dicapai pada 6 May 2025.
  6. ↑ Johnstone, T. M. (2008). "Encyclopaedia of Islam". Ķaṭar. Brill Online. Dicapai pada 22 January 2013. (langganan diperlukan)
  7. ↑ "How do you say 'Qatar'? Senate hearing has the answer". Washington Post. 12 June 2014. Dicapai pada 12 March 2015.
  8. ↑ "Qatar: Freedom in the World 2020 Country Report". Freedom House (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2026-06-12.
  9. ↑ "Qataris votes to end limited polls for legislative seats in shadow of US election". AP News (dalam bahasa Inggeris). 2024-11-05. Dicapai pada 2026-06-12.
  10. ↑ "Population of Qatar by nationality in 2017". Priya DSouza Communications (dalam bahasa Inggeris). 2017-02-07. Dicapai pada 2026-06-12.
  11. ↑ "World Bank Open Data". World Bank Open Data. Dicapai pada 2026-06-12.
  12. ↑ Human Development Report Office (HDRO) – United Nations Development Programme (UNDP). "Indices & Data | Human Development Reports (HDR) | United Nations Development Programme (UNDP)". hdr.undp.org (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2026-06-12.
  13. ↑ Ritchie, Hannah (2019-10-04). "Where in the world do people emit the most CO2?". Our World in Data (dalam bahasa Inggeris).
  14. ↑ "Middle Powers: Squeezed out or Adaptive? «  Public Diplomacy Magazine". publicdiplomacymagazine.com (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2026-06-12.
  15. ↑ Dagher, Sam; Tripoli, Charles Levinson in; Doha, Margaret Coker in (2011-10-17). "Huge Role of Tiny Kingdom of Qatar in Libya Draws Concern". Wall Street Journal (dalam bahasa Inggeris). ISSN 0099-9660. Dicapai pada 2026-06-12.
  16. ↑ "Qatar: Rise of an Underdog | Politics & Policy". politicsandpolicy.org (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2026-06-12.
  17. ↑ Black, Ian (2011-10-26). "Qatar admits sending hundreds of troops to support Libya rebels". The Guardian (dalam bahasa Inggeris). ISSN 0261-3077. Dicapai pada 2026-06-12.
  18. ↑ "Qatar - The World Factbook". www.cia.gov (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2026-06-12.
  19. ↑ Internet Archive, Peter; Casey, Paula (1992). The heritage of Qatar. London : IMMEL Pub. ISBN 978-0-907151-50-0.
  20. ↑ "History of Qatar". www.qsa.gov.qa. Dicapai pada 2026-06-12.
  21. ↑ "Maps". qnl.qa (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2026-06-12.
  22. ↑ "About us - Katara". Katara (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2026-06-12.
  23. ↑ New York Public Library (1851). The Classical Gazetteer: A Dictionary of Ancient Geography, Sacred and Profane (dalam bahasa English). Whittaker & co.CS1 maint: unrecognized language (link)
  24. ↑ Rahman, Habibur (2010). The Emergence of Qatar: The Turbulent Years 1627–1916 (dalam bahasa Inggeris). London: Routledge. m/s. 1. ISBN 9780710312136.
  25. ↑ Amer, Ismail; Al-'Arifi, Saleh; Babiker, Ahmad Abdullah; Al-Nasr, Bassam; Abdul Karim, Nidham; Al-Kuwari, Fatima; Al-Shayb, Ali Ibrahim; Aziz, Mohammed Al-Khuzami; Fakhro, Nasser Abdulrahman; Al-Kuwari, Mohammed Khalifa (1998). Al-Khayyat, Hassan; Al-Emadi, Hassan Darwish (penyunting). موسوعة المعلومات القطرية – المجلد الجغرافي [Encyclopedia of Qatari Information – The Geographical Volume] (dalam bahasa Arab). Doha: College of Humanities and Social Sciences, University of Qatar. m/s. 17. Diarkibkan daripada yang asal pada 25 August 2018. Dicapai pada 17 June 2025.
  26. ↑ Bearman, P. J. (penyunting). "Encyclopaedia of Islam New Edition Online (EI-2 English)". referenceworks (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2026-06-12.
  27. ↑ Toth, Anthony. "Qatar: Historical Background." A Country Study: Qatar Diarkibkan 9 Februari 2017 di Wayback Machine (Helen Chapin Metz, editor). Library of Congress Federal Research Division (January 1993).
  28. ↑ Khalifa, Haya Ali; Rice, Michael (1986). Bahrain Through the Ages: The Archaeology (dalam bahasa Inggeris). Routledge. ISBN 978-0-7103-0112-3.
  29. ↑ Rice, Michael (2002-03-11). The Archaeology of the Arabian Gulf (dalam bahasa Inggeris). Routledge. ISBN 978-1-134-96793-3.
  30. ↑ "SUMERIAN CIVILIZATION". www.sjsu.edu. Dicapai pada 2026-06-13.
  31. ↑ TIME. "Science: Home City of Sumer?". TIME (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2026-06-13.
  32. ↑ Magee, Peter (2014-05-19). The Archaeology of Prehistoric Arabia: Adaptation and Social Formation from the Neolithic to the Iron Age (dalam bahasa Inggeris). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-86231-8.
  33. ↑ Sterman, Baruch (2012-11-20). Rarest Blue: The Remarkable Story of an Ancient Color Lost to History and Rediscovered (dalam bahasa Inggeris). Simon and Schuster. ISBN 978-0-7627-9042-5.
  34. ↑ Cadène, Philippe; Dumortier, Brigitte (2013-04-15). Atlas of the Gulf States (dalam bahasa Inggeris). BRILL. ISBN 978-90-04-24566-2.
  35. ↑ Gilman, Ian; Klimkeit, Hans-Joachim (2013-01-11). Christians in Asia before 1500 (dalam bahasa Inggeris). Routledge. ISBN 978-1-136-10978-2.
  36. ↑ Html5TemplatesDreamweaver.com. "Bahrain, Maritime History and World Seaports during the 1800s. The Maritime Heritage Project. Sea Captains, Ships, Merchants, Merchandise, Immigration and Passengers". www.maritimeheritage.org. Dicapai pada 2026-06-13.
  37. ↑ Publications, Europa (2003-09-02). A Political Chronology of the Middle East (dalam bahasa Inggeris). Routledge. ISBN 978-1-135-35673-6.
  38. ↑ Page, Kogan (2003-11). Middle East Review (dalam bahasa Inggeris). Kogan Page Publishers. ISBN 978-0-7494-4066-4. Check date values in: |date= (bantuan)
  39. ↑ The Report: Qatar 2012 (dalam bahasa Inggeris). Oxford Business Group. ISBN 978-1-907065-68-2.
  40. ↑ Internet Archive, Peter; Casey, Paula (1992). The heritage of Qatar. London : IMMEL Pub. ISBN 978-0-907151-50-0.
  41. ↑ Russell, Malcolm (2014-08-21). The Middle East and South Asia 2014 (dalam bahasa Inggeris). Bloomsbury Publishing PLC. ISBN 978-1-4758-1236-7.
  42. ↑ "History | Embassy of the State of Qatar". qatarembassy.net (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2026-06-13.
  43. ↑ Larsen, Curtis E. (1983). Life and Land Use on the Bahrain Islands: The Geoarchaeology of an Ancient Society (dalam bahasa Inggeris). University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-46906-5.
  44. ↑ Althani, Mohamed (2012-12-06). Jassim the Leader: Founder of Qatar (dalam bahasa Inggeris). Profile Books. ISBN 978-1-84765-912-5.
  45. ↑ Gillespie, Carol Ann (2009). Bahrain (dalam bahasa Inggeris). Infobase Publishing. ISBN 978-1-4381-0484-3.
  46. ↑ "Tarot Island • MyTrip Saudi Tour Operator - رحلتي السياحية". MyTrip Saudi Tour Operator - رحلتي السياحية (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2026-06-13.
  47. ↑ Anscombe, Frederick F. (1997). The Ottoman Gulf: The Creation of Kuwait, Saudi Arabia, and Qatar (dalam bahasa Inggeris). Columbia University Press. ISBN 978-0-231-10838-6.
  48. ↑ "Qatar Atlas - National Planning Council". gis.psa.gov.qa. Dicapai pada 2026-06-13.
  49. ↑ Potter, L. (2009-01-05). The Persian Gulf in History (dalam bahasa Inggeris). Springer. ISBN 978-0-230-61845-9.
  50. ↑ HEARD-BEY, FRAUKE (2014-05-12). From tribe to State - Volume 2: The transformation of Political Structures in Five States of the GCC (dalam bahasa Inggeris). EDUCatt - Ente per il diritto allo studio universitario dell'Università Cattolica. ISBN 978-88-6780-211-1.
  51. ↑ Crystal, Jill (1995-01-27). Oil and Politics in the Gulf: Rulers and Merchants in Kuwait and Qatar (dalam bahasa Inggeris). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-46635-6.
  52. ↑ HEARD-BEY, FRAUKE (2014-05-12). From tribe to State - Volume 2: The transformation of Political Structures in Five States of the GCC (dalam bahasa Inggeris). EDUCatt - Ente per il diritto allo studio universitario dell'Università Cattolica. ISBN 978-88-6780-211-1.
  53. ↑ Casey, Michael S. (2007-08-30). The History of Kuwait (dalam bahasa Inggeris). Bloomsbury Publishing. ISBN 978-1-57356-747-3.
  54. ↑ "'Gazetteer of the Persian Gulf. Vol I. Historical. Part IA & IB. J G Lorimer. 1915' [‎843] (998/1782)". Qatar Digital Library (dalam bahasa English). 2014-09-30. Dicapai pada 2026-06-13.CS1 maint: unrecognized language (link)
  55. ↑ "'Gazetteer of the Persian Gulf. Vol I. Historical. Part IA & IB. J G Lorimer. 1915' [‎843] (998/1782)". Qatar Digital Library (dalam bahasa English). 2014-09-30. Dicapai pada 2026-06-13.CS1 maint: unrecognized language (link)
  56. ↑ "Qatar - TeachMideast" (dalam bahasa Inggeris). 2023-09-29. Dicapai pada 2026-06-13.
  57. ↑ Zahlan, Rosemarie Said (2016). The Creation of Qatar. Routledge. m/s. 42.
  58. ↑ Wilkinson, John Craven (1991). Arabia's Frontiers: The Story of Britain's Boundary Drawing in the Desert. IB Tauris. m/s. 46–47.
  59. ↑ Hayajneh, Raed Ahmed (2021). "Khannour Battle 1889, Causes, Results, and Reactions in the Arabian Gulf: Documentary Research". Association of Arab Universities Journal for Arts (dalam bahasa Arabic). 18 (1): 73. Dicapai pada 18 July 2024.CS1 maint: unrecognized language (link)
  60. ↑ Habibur Rahman, pgs.143–144
  61. ↑ Habibur Rahman, p. 152
  62. ↑ Qatar visitor.com - www.qatarvisitor.com. "Qatar Visitor: Doha Qatar Information | Qatar Living | Qatar & Doha guide | Images & Movies | Qatar Residents Info". www.qatarvisitor.com. Dicapai pada 2026-06-14.
  63. ↑ "Shaikh Abdullah Bin Jassim Al Thani". www.diwan.gov.qa. Dicapai pada 2026-06-14.
  64. ↑ Zahlan, Rosemarie Said (2016-02-05). The Creation of Qatar (dalam bahasa Inggeris). Routledge. ISBN 978-1-317-29241-8.
  65. ↑ Rahman, Habibur (2005). The Emergence of Qatar: The Turbulent Years 1627–1916. Routledge. m/s. 235.
  66. ↑ "Shaikh Abdullah Bin Jassim Al Thani". www.diwan.gov.qa. Dicapai pada 2026-06-14.
  67. ↑ Zahlan, Rosemarie Said (2016-02-05). The Creation of Qatar (dalam bahasa Inggeris). Routledge. ISBN 978-1-317-29241-8.
  68. ↑ Morton, Michael Quentin (2017-09-15). Empires and Anarchies: A History of Oil in the Middle East (dalam bahasa Inggeris). Reaktion Books. ISBN 978-1-78023-861-6.
  69. ↑ Dhabi, NYU Abu. "Historian Heard-Bey On Why the UAE is a Federation". New York University Abu Dhabi (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2026-06-14.
  70. ↑ "Qatar : "S'ils pouvaient, ils achèteraient la Tour Eiffel"". L'Obs (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 2026-06-14.
  71. ↑ "New Qatari emir Sheikh Tamim 'set to announce reshuffle'". BBC News (dalam bahasa Inggeris). 2013-06-26. Dicapai pada 2026-06-14.
  72. ↑ "Qatar opens first church, quietly". Al Jazeera (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2026-06-14.
  73. ↑ "BBC NEWS - Middle East - How democratic is the Middle East?". news.bbc.co.uk. Dicapai pada 5 June 2017.
  74. ↑ http://www.state.gov/documents/organization/186656.pdf
  75. ↑ Lambert, Jennifer (2011). "Political Reform in Qatar: Participation, Legitimacy and Security". 19 (1). Middle East Policy Council. Cite journal requires |journal= (bantuan)
  76. ↑ "Qatar to hold advisory council elections in 2013". Reuters (UK edition). Reuters. 1 November 2011. Diarkibkan daripada yang asal pada 2015-11-20. Dicapai pada 4 March 2012. Unknown parameter |dead-url= ignored (bantuan)
  77. ↑ "IFES Election Guide - Elections: Qatar Referendum Apr 29 2003". www.electionguide.org. Dicapai pada 5 June 2017.
  78. ↑ "Qatar 2003". www.princeton.edu. Dicapai pada 5 June 2017.
  79. ↑ "Qatar Municipalities". Qatar Ministry of Municipality and Urban Planning. Diarkibkan daripada yang asal pada 22 December 2011.
  80. ↑ "Administrative Division of the State" (PDF). The General Census of Population and Housing, and Establishment Apr 2010. State of Qatar Statistics Authority. m/s. 25.
  81. ↑ "Population By Gender, Municipality And Zone, March 2004". General Secretariat for Development Planning. Diarkibkan daripada yang asal pada 12 December 2006.
  82. 1 2 Toth, Anthony (1994). "Qatar: Geography". Dalam Metz, Helen Chapin (penyunting). Persian Gulf states: country studies (ed. 3rd). Washington, D.C.: Federal Research Division, Library of Congress. m/s. 162–163. ISBN 0-8444-0793-3. OCLC 29548413. Rencana ini mengandungi teks dari sumber yang berada dalam domain awam.CS1 maint: postscript (link)
  83. ↑ "GDP per capita (current US$) | Data". data.worldbank.org (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 13 September 2017.
  84. ↑ "Report for Selected Countries and Subjects". www.imf.org (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 13 September 2017.
  85. ↑ "Population of Qatar by nationality – 2017 report" (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 7 Februari 2017.
  86. ↑ Baker, Colin; Jones, Sylvia Prys (1998). Encyclopedia of Bilingualism and Bilingual Education. Multilingual Matters. m/s. 429. ISBN 978-1853593628.
  87. ↑ "Qatar Facts". First Qatar Orthodontic Conference. Diarkibkan daripada yang asal pada 12 July 2014. Dicapai pada 23 January 2013.
  88. ↑ "Qatar". rpl.hds.harvard.edu (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 25 Mei 2023.
  89. ↑ "Religious Composition by Country" (PDF). Global Religious Landscape. Pew Forum. Dicapai pada 9 Julai 2013.
  90. ↑ Abu Saud, Abeer (1984). Qatari Women: Past and Present. Longman Group United Kingdom. m/s. 133. ISBN 978-0582783720.
  91. ↑ Abu Saud (1984), p. 134
  92. ↑ "Minister of Culture opens 'Saber' exhibition at Qatar Photography Center". thepeninsulaqatar.com (dalam bahasa Inggeris). 7 Februari 2023. Dicapai pada 9 Februari 2023.

Pautan luar

[sunting | sunting sumber]
  • Media berkaitan Qatar di Wikimedia Commons
  • Maklumat perjalanan Qatar di Wikikembara
Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Qatar&oldid=6873769"
Qatar
Tambah topik
Morty Proxy This is a proxified and sanitized view of the page, visit original site.