Grace Kodindo
| Grace Kodindo | |
|---|---|
| Tavalludi |
Grace Kodindo 1960-yil |
| Fuqaroligi |
 Chad |
| Taʼlimi |
|
| Kasbi | Akusher-ginekolog |
| Turmush oʻrtogʻi | Amos Réoulengar (ajrashgan) |
| Bolalari | 2 |
| Otasi | Jean Kodindo Demba |
| Mukofotlari |
|
Grace Kodindo (1960-yilda tugʻilgan) – Chadlik akusher-ginekolog, u nafaqat o‘z mamlakatida, balki dunyoning kambagʻal davlatlarida ham reproduktiv sogʻliqni saqlash sohasini yaxshilashga katta hissa qo‘shgan[1][2]. U ikki BBC hujjatli filmida namoyon etilgan: Dead Mums Don't Cry (2005), homilador va tug‘ruq qilayotgan ayollar o‘lim darajasini kamaytirishdagi sa’y-harakatlarini yoritadi, hamda Grace Under Fire (2009), u Democratic Republic of Congodagi reproduktiv sog‘liqni saqlash dasturida ishtirokini aks ettiradi[3][4].
Erta hayoti va taʼlimi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Grace Kodindo 1960-yilda Dobada, Chaddaning janubida tug‘ilgan. U Jean Kodindo Demba, hukumat xodimi, qizi hisoblanadi. Ota-onasi boshqa farzandlari singari uni ham maktabga yuborgan. N'Djamenadagi Lycée Félix Éboué o‘rta maktabini tamomlagach, Kanada hukumati tomonidan taqdim etilgan grant yordamida u Université de Montréalga o‘qishga kirdi va tibbiyot fakultetida tahsil oldi[5].
Kasbiy faoliyati
[tahrir | manbasini tahrirlash]Chadga qaytgach, u Amos Réoulengar bilan turmush qurgan, u 1982-yilda Hissene Habre hukumatining a’zosi bo‘lgan. Ular birga ikki o‘g‘lini dunyoga keltirgan, ammo 1990-yillarning oxirlarida ajrashishgan. 1980-yillarning o‘rtalarida Kodindo to‘rt yil davomida Sudan’da ginekolog sifatida tayyorgarlik ko‘rgan. 1990-yilda Fransiya hukumati tomonidan berilgan grant yordamida u Chadda dunyodagi eng yuqori bo‘lgan chaqaloqlar o‘lim darajasini kamaytirishga kirishgan — 100 000 tug‘ruq uchun 800 o‘lim holati qayd etilgan. Grant muddati tugagach ham, u kam resurslarga ega shifoxonalarda ishlashni davom ettirgan. 1990-yillarda amalga oshirgan fidoyilik ishlari Yevropa va Shimoliy Amerikadagi mutaxassislar tomonidan e’tirof etilgan[6].
Kodindo University of N'Djamenada tibbiyot talabalariga dars bergan va 1997–2006-yillarda hamkasbi, Chaddan bo‘lgan shifokor Mariam Brahim bilan birga ishlagan. 1999-yilda ular bolalar salomatligi bo‘yicha ommaviy ta’lim dasturini boshqargan[7]. Kodindo ayollarda jinsiy olatni kesish amaliyotiga qarshi kurashgan va tibbiy asoratlar xavfi haqida xabardorlikni oshirgan. Shu sa’y-harakatlari uchun 1997-yilda u Chadda «Qahramonlik medali» bilan taqdirlangan va 2000-yilda FIGO/Columbia universiteti Mailman School of Public Health «Favqulodda akusherlik xizmatlari uchun jamoat xizmatidagi alohida mukofot»ga sazovor bo‘lgan[8].
2005-yilda BBC «Dead Mums Don't Cry» hujjatli filmida Kodindo homilador va tug‘ruq qilayotgan ayollarda o‘limni kamaytirish bo‘yicha sa’y-harakatlari aks etgan.[9] Shu davrda Chaddagi homilador va tug‘ruq qilayotgan ayollarda o‘lim ehtimoli 9% ni tashkil qilgan. Film keng namoyish etilgan va 2007-yil oktabrida Kodindo tomonidan New York Universityda taqdimot sifatida ishlatilgan[10].
Moliyalashtirish tufayli, 2008-yil may oyida Kodindo Yevropa Parlamentiga xabar bera olgan: Chaddagi eng yirik tug‘ruqxonalarda tug‘ruq paytidagi o‘lim 14% dan 2,3% gacha kamaygan, homiladorlik paytidagi o‘lim esa 23% dan 7,3% gacha tushgan[11]. Kodindo ishiga qiziqish ortgani sababli, uni Columbia universiteti va Marie Stopes International tomonidan ishga tushirilgan RAISE tashabbusiga taklif qilishgan[12].
2009-yilda u Democratic Republic of Congodagi reproduktiv sog‘liqni saqlash dasturida ishtiroki tufayli BBC ikkinchi hujjatli filmi «Grace Under Fire» chiqarilgan. Film urush zonasida yashovchi ayollar uchun tug‘ruqning qiyinchiliklarini yoritgan. Kodindo shunday degan: "Ushbu mojaroning eng katta qurbonlari jangchilar emas – oddiy aholi. Ayollar va bololar eng ko‘p azob chekadi – ularning ehtiyoji eng katta"[13]. Shu yili u butun dunyo bo‘ylab ayollarga reproduktiv sog‘liqni saqlashni ta’minlashga intilgani uchun Daniya hukumati tomonidan Millennium Development Goal Torch bilan taqdirlangan[14].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Mary Kimani. „Investing in the health of Africa's mothers“. United Nations: Africa Renewal (2008-yil yanvar). Qaraldi: 2020-yil 26-fevral.
- ↑ Nicholas D. Kristof. „Terror Of Childbirth“. New York Times (2004-yil 20-mart). Qaraldi: 2020-yil 26-fevral.
- ↑ „Dead Mums Don't Cry“. BBC (2005-yil 26-iyun). Qaraldi: 2020-yil 26-fevral.
- ↑ „Giving birth in Congo's war zone“. BBC News (2009-yil 8-sentyabr). Qaraldi: 2020-yil 26-fevral.
- ↑ Akyeampong, Emmanuel Kwaku; Gates, Henry Louis. Dictionary of African Biography. Oxford University Press, 2012 — 406–407-bet. ISBN 978-0-19-538207-5.
- ↑ Rich, Jeremy. Dictionary of African Biography. Oxford University Press, 2012 — 519–520-bet. ISBN 978-0-19-538207-5.
- ↑ Rich, Jeremy. Dictionary of African Biography. Oxford University Press, 2012 — 519–520-bet. ISBN 978-0-19-538207-5.
- ↑ „Reducing Maternal Mortality in Africa: What We Know“. UCLA: African Studies Center (2012-yil 16-may). Qaraldi: 2020-yil 26-fevral.
- ↑ „Dead Mums Don't Cry“. BBC (2005-yil 26-iyun). Qaraldi: 2020-yil 26-fevral.
- ↑ „'Dead Mums Don't Cry': Averting Maternal Death and Disability in Africa, Oct. 9“. NYU (2007-yil 20-sentyabr). Qaraldi: 2020-yil 26-fevral.
- ↑ Rachel Conner. „Spotlight: Life for African Mothers“. The Guardian (2010-yil 28-dekabr). Qaraldi: 2020-yil 26-fevral.
- ↑ Akyeampong, Emmanuel Kwaku; Gates, Henry Louis. Dictionary of African Biography. Oxford University Press, 2012 — 406–407-bet. ISBN 978-0-19-538207-5.
- ↑ „Giving birth in Congo's war zone“. BBC News (2009-yil 8-sentyabr). Qaraldi: 2020-yil 26-fevral.
- ↑ Susanna Smith. „Dr. Grace Kodindo Awarded Millennium Development Goal Torch“. International Women's Health Coalition (2009-yil 6-may). 2020-yil 26-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 26-fevral.
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- "The Challenges of Family Planning in Conflict Areas", Grace Kodindo video from ECSP