Minnesota
| Minnesota | |
|---|---|
| Ülke | |
| Başkent | Saint Paul |
| En büyük şehir | Minneapolis |
| İdare | |
| • Vali | Tim Walz |
| • Vali vekili | Peggy Flanagan |
| • Üst meclis | Minnesota Senatosu |
| • Alt meclis | Minnesota Temsilciler Meclisi |
| • Senatörler | Amy Klobuchar (D) Tina Smith (D) |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 225,163 km² |
| • Kara | 206,232 km² (79,626 mil²) |
| • Su | 18,930 km² (7,308 mil²) |
| Rakım | 370 m |
| En yüksek nokta | 701 m (2.299 ft) |
| En alçak nokta | 183 m (600 ft) |
| Nüfus (2020) | |
| • Toplam | 5.709,75 |
| • Yoğunluk | 26,6/km² |
| Zaman dilimi | UTC-06.00 |
| • Yaz (YSU) | UTC-05.00 |
| ISO 3166 kodu | US-MN |
Resmî site mn.gov |
Minnesota, Amerika Birleşik Devletleri'nin Yukarı Orta Batı bölgesinde yer alan bir eyalettir. Kuzey ve doğuda Kanada'nın Manitoba ve Ontario eyaletleri, doğuda ABD'nin Wisconsin, güneyde Iowa ve batıda Kuzey Dakota ve Güney Dakota eyaletleri ile sınırlıdır. Kuzeydoğu köşesinde Michigan ile su sınırı bulunmaktadır. Alan bakımından ABD'nin 12. büyük eyaleti ve yaklaşık 5,8 milyon sakiniyle 22. en kalabalık eyaletidir. Minnesota, "10.000 Göl Ülkesi" olarak bilinir; her biri en az on dönümlük alanı kaplayan 14.420 tatlı su gölüne sahiptir. Eyaletin yaklaşık üçte biri ormanlık alandır. Geri kalanının büyük kısmı ise çayır ve tarım arazisidir. Minnesota sakinlerinin %60'ından fazlası (yaklaşık 3,71 milyon) "İkiz Şehirler" olarak bilinen Minneapolis-Saint Paul metropol bölgesinde yaşamaktadır; bu bölge Minnesota'nın ana siyasi, ekonomik ve kültürel merkezi ve ABD'nin 16. en büyük metropol bölgesidir. Diğer küçük metropol ve mikropolitan istatistiksel bölgeler arasında Duluth, Mankato, Moorhead, Rochester ve St. Cloud bulunmaktadır.
Adını Dakota dilinden alan Minnesota, MÖ 11. yüzyıldaki Ormanlık Dönem'den beri çeşitli Yerli Amerikalılar tarafından iskan edilmiştir. Yaklaşık olarak MS 200 ile 500 yılları arasında, yerli Hopewell geleneğinin iki bölgesi ortaya çıkmıştır: kuzeyde Laurel kompleksi ve güneyde Mississippi Nehri Vadisi'nde Trempealeau Hopewell. Yukarı Mississippian kültürü, Oneota halkı ve diğer Siouan dillerini konuşanlardan oluşmakta olup, yaklaşık 1000 yılında ortaya çıkmış ve 17. yüzyılda Avrupalıların gelişine kadar varlığını sürdürmüştür. Fransız kaşifler ve misyonerler, bölgeye giren ilk Avrupalılar olmuş ve Dakota, Ojibwe ve çeşitli Anishinaabe kabileleriyle karşılaşmışlardır. Günümüzdeki Minnesota'nın büyük bir kısmı, Amerika Birleşik Devletleri'nin 1803 yılında satın aldığı geniş Fransız Louisiana topraklarının bir parçasıydı. Birkaç bölgesel yeniden yapılanmanın ardından, Minnesota Bölgesi 1858 yılında 32. eyalet olarak Birliğe kabul edildi. Minnesota'nın resmi sloganı olan L'Étoile du Nord ("Kuzeyin Yıldızı"), Fransızca olan tek eyalet sloganıdır. Bu ifade, eyalet olduktan kısa bir süre sonra benimsenmiş olup, hem eyaletin ilk Fransız kaşiflerini hem de bitişik ABD'nin en kuzeydeki eyaleti olma konumunu yansıtmaktadır.
Amerikan sınırının bir parçası olarak Minnesota, ülkenin dört bir yanından yerleşimcileri ve çiftçileri kendine çekti. Büyümesi başlangıçta kereste, tarım ve demiryolu inşaatına dayanıyordu. 20. yüzyılın başlarında, özellikle İskandinavya, Almanya ve Orta Avrupa'dan önemli sayıda Avrupalı göçmen geldi. Birçoğu, eyaletin işçi ve sosyal aktivizmin merkezi olarak gelişimini kısmen etkileyen 1848'deki başarısız devrimlerle bağlantılıydı. Minnesota'nın hızlı sanayileşmesi ve kentleşmesi, 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında büyük sosyal, ekonomik ve siyasi değişikliklere yol açtı; eyalet, işçi hakları, kadınların oy hakkı ve siyasi reformda öncüydü. Sonuç olarak, Minnesota, 1976'dan beri her Demokrat başkan adayına oy vererek, diğer tüm ABD eyaletlerinden daha uzun süre Demokrat Parti için güvenilir bir üs olması bakımından Orta Batı eyaletleri arasında nispeten benzersizdir.
20. yüzyılın sonlarından bu yana, Minnesota ekonomisi, tarım ve kaynak çıkarımı gibi geleneksel endüstrilerden hizmetler, finans ve sağlık hizmetlerine doğru çeşitlendi. Minnesota, yaşam beklentisi, sağlık standartları ve eğitim açısından ulusal ortalamaların üzerinde yer alırken, kişi başına düşen gelirde de ortalamanın üzerindedir. Minnesota, federal olarak tanınan 11 Kızılderili rezervasyonuna (yedi Ojibwe, dört Dakota) ev sahipliği yapmaktadır ve kültürü, demografisi ve dini yapısı İskandinav ve Alman etkisini yansıtmaktadır. Bu miras, eyaletin ırksal demografisini etkilemeye devam ederek onu ülkenin en az çeşitli eyaletlerinden biri yapmaktadır. Ancak son on yıllarda, hem daha büyük iç göç hem de Latin Amerika, Asya, Afrika Boynuzu ve Orta Doğu'dan gelen göç nedeniyle Minnesota daha çok kültürlü hale gelmiştir. Eyalet, ülkenin en büyük Somali Amerikalı nüfusuna ve ikinci en büyük Hmong topluluğuna sahiptir.
Etimoloji
[değiştir | kaynağı değiştir]
Minnesota sözcüğü Kuzey Dakota dilinde Mnisota denilen bir nehirden gelmektedir. "Mni" takısı ("Mini" ve "Minne" olarak da yazılabilir) "su" anlamına gelir. Mnisota, "Gök rengi su" ya da "Bulutlu su" anlamına gelmektedir.[1]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ "Arşivlenmiş kopya". 21 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Kasım 2007.
| ABD'deki bir yerleşim yeri ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
| Minnesota ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |