Eguisheim
Egsë
Egsa (Alzasisht) Egisheim (Gjermanisht) | |
|---|---|
Komunë | |
 Coat of arms | |
 | |
| Vendndodhja of Egsë | |
| Shteti | France |
Sipërfaqja 1 | 14,130 km2 (5,460 sq mi) |
| Popullsia (Janar 2020) | 1.722 |
| • Dendësia | 121.9/km2 (315.6/sq mi) |
| Zona kohore | UTC+01:00 |
| • Verë (DST) | UTC+02:00 |
| 1 French Land Register data, which excludes lakes, ponds, glaciers > 1 km2 (0.386 sq mi or 247 acres) and river estuaries. |
Eguisheim ( Frëngjisht: [egisaim] (
dëgjoni);[1] gjermanisht: Egisheim ; Alsasisht : Egsa ; Shqip: Egsa) është aktualisht një komunë në departamentin Haut-Rhin në Grand Est. Shtrihet në rajonin historik të Alzasës ( gjermanisht: Elsass ). Fshati shtrihet në buzë të Parkut Natyror Ballons des Vosges, ku Vosges takohen me Rrafshin e Rinit të Epërm .
Egsaështë rreth 7 km nga Kolmari .
Vreshtat përreth Egsës prodhojnë verë Alzase të cilësisë së lartë.[2] Vetë fshati konsiderohet si një nga më të bukurit e krahinës por edhe më gjerë.
Historia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Prania njerëzore në zonë që në epokën paleolitike dëshmohet nga gërmimet arkeologjike. Dy pjesë nga një kafkë njeriu (nga kockat ballore dhe parietale) u gjetën në 1865 dhe iu dhanë Charles-Frédéric Faudel, një mjek në Kolmar aty pranë, i cili e përshkroi me kujdes gjetjen[3] dhe vuri në dukje se ato ishin gjetur të patrazuara midis eshtrave të kafshëve. gjë që lejonte një takim të afërm në një kohë kur vetë qënia e njerëzve parahistorikë ishte ende e dyshimtë.[4] Gjetja u bë e njohur në Francë në 1867 përmes Paul Broca,[5] dhe më pas u bë një temë diskutimi në debatin mbi atë që do të bëhej paleoantropologjia .[4]
Në kohët e hershme historike ajo ishte e banuar nga fisi gal i Senonëve ; Romakët pushtuan fshatin dhe zhvilluan këtu kultivimin e verës.
Në mesjetën e hershme, Dukët e Alzasës ndërtuan këtu një kështjellë (shek. XI) rreth së cilës u zhvillua vendbanimi i tanishëm.
Verë
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Egsa ka dy zona që prodhojnë verë me cilësi të jashtëzakonshme, Eichberg (në shqip: Mali i lisit)[6] dhe Pfersigberg (në shqip: Mali i pjeshkës),[7] e karakterizuar nga Muschelkalk shumë i fortë. Përveç verërave me cilësi të zakonshme, Egsa prodhon Edelzwicker, Côte d'Eguisheim (një varietet vendor i nivelit të lartë të Edelzwicker) dhe Gentil, të gjitha përzierjet e rrushit "fisnik" të rritur në vend.
Turizmi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
Fshati është një destinacion popullor turistik, pjesërisht për shkak se "Rruga e Verës" e Alzasës kalon fshatin. Fshati është afër Husseren-les-Châteaux dhe është në mes të vreshtave. Fshati është i lidhur me Husseren-les-Châteaux nga Route du Vin (D14). Rreth Route du Vin është një shteg vere nëpër vreshtat e quajtur Sentier viticole Eguisheim, e cila përpiqet të shpjegojë varietetet e ndryshme të rrushit dhe mënyrën se si vera bëhet në Alzasë .[8]
Njerëz të shquar
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Leo IX (1002–1054), papë i Kishës Katolike nga 12 shkurt 1049 deri në vdekjen e tij në 1054. Egsa ishte vendlindja e tij e supozuar më 21 qershor 1002.[9]
- ↑ "Localisation et prononciation des noms de lieux d'Alsace commençant par E, F ou G". elsasser.free.fr. Arkivuar nga origjinali më 2020-08-20. Marrë më 2019-01-29.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ Eguisheim «Village préféré des Français» en 2013 on the lalsace.fr website
- ↑ Faudel, Charles-Frédéric (1866). "Sur la découverte d'ossements humains fossiles dans le lehm alpin de la vallée du Rhin à Eguisheim, prês de Colmar". Comptes Rendus Hebdomadaires des Séances de l'Académie des Sciences. 63: 689–691.
{{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - 1 2 Goodrum, Matthew R. (2014). "Crafting a New Science: Defining Paleoanthropology and Its Relationship to Prehistoric Archaeology, 1860–1890". Isis. 105 (4): 706–33. doi:10.1086/679420. JSTOR 10.1086/679420. PMID 25665380.
{{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ Broca, Paul (1867). "Fragments de crâne humaine d'Eguisheim". Bulletins et Mémoires de la Société d'Anthropologie de Paris. 2: 129–131. doi:10.3406/bmsap.1867.4286.
{{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ Eichberg on the Wine Searcher website
- ↑ Pfersigberg on the Wine Searcher website
- ↑ Sentier viticole on the Visit Alsace website
- ↑ Pope Leo IX on the Brittanica website