Umutingito Washengeshe Arumeniya
Appearance
Umutingito wa Armenia 1988
[Hindura | hindura inkomoko]Umutingito wa Armenia 1988, uzwi cyane nka Spitak Earthquake, wabaye ku itariki ya 7 Ukuboza 1988 mu majyaruguru ya Armenia (icyo gihe yari mu Soviet Union). Wari ufite magnitude ya 6.8–6.9 ku gipimo cya surface-wave, ugahitana hagati ya 25,000–50,000 abantu, ugasiga abarenga 500,000 badafite aho baba.
Amateka
[Hindura | hindura inkomoko]- Umutingito watangiye saa 11:41 ku isaha yaho, mu gace ka Nalband.
- Wamaze hafi segonda 20, ariko ingaruka zabaye nyinshi.
- Imijyi ya Spitak, Leninakan (Gyumri), na Kirovakan (Vanadzor) ni yo yibasiwe cyane.
- Nyuma y’iminota 4 habaye “umutingito ukurikira ufite ubukana bwa 5.8.
Ingaruka
[Hindura | hindura inkomoko]- Abapfuye: hagati ya 25,000–50,000.
- Abakomeretse: 31,000–130,000.
- Abatagize aho baba: barenga 500,000.
- Inyubako zasenyutse: hafi 80% mu mujyi wa Leninakan; Spitak yarasenyutse hafi yose.
- Igihombo cy’ubukungu: cyagereranyijwe kuri miliyari 16.2 USD icyo gihe.
Impamvu zatumye ingaruka ziba nyinshi
[Hindura | hindura inkomoko]- Ubujyakuzimu bugufi bw’umutingito.
- Inyubako zidafite imbaraga, zubatswe mu buryo butujuje ubuziranenge.
- Igihe cyabaye: mu masaha y’amanywa, abantu bari mu nyubako.
- Ubukonje bw’itumba bwagoye ibikorwa byo gutabara.
Ubufasha mpuzamahanga
[Hindura | hindura inkomoko]- Ibihugu 113 byohereje imfashanyo: ibikoresho byo gutabara, imiti, n’amatsinda y’abashakashatsi.
- Soviet Union yasabye ubufasha bwa mbere leta zunze ubumwe za America kuva mu myaka ya 1940, ikimenyetso cyo gusubiza amaso inyuma mu ntambara y’ubutita.
- Imiryango itari iya Leta yagize uruhare runini mu gutabara.
Umurage
[Hindura | hindura inkomoko]- Umutingito wa Spitak wagaragaje intege nke mu nyubako za Soviet Union.
- Wabaye isomo mubumenyi bwiga imitingito y'isi no mubumenyi bwo kubaka inyubako zihangana n’umutingito”
- Wagize uruhare mu guhindura imyumvire y’isi ku bufatanye mu gihe cy’ibiza.
- Amashakiro
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2142590/
- https://www.bbc.com/news/in-pictures-25262363
- https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp0003pmm/executive