ekstrema
ekstrema (język polski)
[edytuj]- wymowa:
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj żeński
- (1.1) pot. pejor. grupa osób wyznających skrajne, radykalne poglądy (zazwyczaj polityczne) i opowiadających się za stosowaniem środków ostatecznych
- (1.2) kwestion. zjawisko będące efektem skrajnego natężenia czegoś; radykalne działanie lub skrajna postać czegoś[1]
- odmiana:
- (1) zwykle w lp,
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik ekstrema ekstremy dopełniacz ekstremy ekstrem celownik ekstremie ekstremom biernik ekstremę ekstremy narzędnik ekstremą ekstremami miejscownik ekstremie ekstremach wołacz ekstremo ekstremy
- przykłady:
- (1.1) Książka Piotra Żuka nakreśla jasny obraz działania i idei środowisk, które przez opinię publiczną utożsamiane są najczęściej z „lewacką ekstremą” czy wszelkiej maści „oszołomami”[2].
- (1.1) Ekstrema żywią się sobą nawzajem, są sobie niezbędne, choćby jako uzasadnienie nienawiści. My im wypomnimy Żydów wśród komunistów i ubeków zaprowadzających tu „przodujący ustrój”, oni nam zarzucą, że AK niewiele było lepsze od hitlerowców[3].
- (1.2) kwestion.: El Capitan jest chyba najbardziej znaną pojedynczą skałą na świecie — symbolem wspinaczkowej ekstremy. Sterczący w zboczu łagodnej doliny kamień o prawie kilometrowej wysokości, stromy poza wszelkie […] normy[4].
- składnia:
- kolokacje:
- (1.1) ekstrema prawicowa / lewicowa / polityczna / kapitalistyczna / ksenofobiczna / partyjna / katolicka
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. ekstremum n, ekstrem mrz, ekstremala ż, ekstremalność ż, ekstremizm mrz, ekstremista mos, ekstremistyczność ż, ekstremalista mos, ekstremizacja ż
- forma żeńska ekstremistka ż, ekstremalistka ż
- czas. ekstremizować ndk., zekstremizować dk.
- przym. ekstremalny, ekstremistyczny
- przysł. ekstremalnie, ekstremistycznie
- związki frazeologiczne:
- uwagi:
- por. ekstrem • ekstremum
- w znaczeniu (1.1) bywa uważane za nadużywane; wydawnictwa poprawnościowe zalecają zastępowanie sformułowaniami: „siły skrajne” lub „skrajna opozycja”[5]
- w znaczeniu (1.2) uznawane za błędne; zaleca się w tych kontekstach używanie słów „ekstrem” (w znaczeniu krańcowości), „ekstremum” lub „skrajność”[1][5]
- tłumaczenia:
- źródła:
- 1 2
Hasło „ekstrema (skrajność)” w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN. - ↑ Janek Bińczycki, Społeczeństwo w działaniu, „Zielone Brygady. Pismo Ekologów”, 2001-11-01, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
- ↑ Jerzy Surdykowski, Najsmutniejsze narody świata, „Gazeta Wyborcza”, 1997-07-19, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
- ↑ Marcin Kacperek, Notatki z brzucha Buddy, „Tygodnik Podhalański nr 6”, 1999, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
- 1 2
Hasło „ekstrema” w: Słownik poprawnej polszczyzny PWN, Lidia Drabik, Elżbieta Sobol (oprac.), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004, ISBN 83-01-14203-0, s. 186.
- wymowa:
- ⓘ
- znaczenia:
przymiotnik
- (1.1) ekstremalny, skrajny
- odmiana:
- (1.1)
ununombro multenombro nominativo ekstrema ekstremaj akuzativo ekstreman ekstremajn
- przykłady:
- składnia:
- kolokacje:
- (1.1) Ekstrema Oriento
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. ekstremaĵo
- przysł. ekstreme
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła: