Przyboczny

Przyboczny – funkcja w drużynie harcerskiej lub gromadzie zuchowej. Przyboczny jest zastępcą i głównym pomocnikiem drużynowego, wspierającym go w prowadzeniu działalności wychowawczej, programowej i organizacyjnej drużyny. Funkcję tę zazwyczaj pełni bardziej doświadczony harcerz przygotowywany do samodzielnego prowadzenia drużyny. W niektórych drużynach pełni on też funkcję zastępowego zastępu zastępowych (tzw. zz), w skład którego wchodzą inni zastępowi oraz, w zależności od zwyczajów przyjętych w danym środowisku, podzastępowi.

Oznaczenie funkcji

Przyboczny nosi zielony sznur funkcyjny noszony spod ramienia – oznacza się go tak samo w ZHP, ZHR i SH. W SHK „Zawisza” symbolem funkcji przybocznego drużyny jest zielona baretka z brązową belką, zaś przybocznego gromady baretka żółta z brązową belką.

Charakter funkcji

Funkcję przybocznego może pełnić harcerz posiadający odpowiedni staż. W drużynach harcerskich od przybocznego wymagano zwykle przeszkolenia odpowiadającego co najmniej zakresowi patentu zastępowego. Przyboczny wchodzi w skład rady drużyny i współpracuje z drużynowym przy organizacji pracy jednostki. Szczegółowy zakres jego obowiązków nie był jednolicie określony przepisami i zależał od decyzji drużynowego oraz rady drużyny.

Zadania

Zakres obowiązków przybocznego zależał od rodzaju drużyny oraz sposobu jej prowadzenia. W drużynach kierowanych przez uczniów przyboczny często przygotowywany był do objęcia funkcji drużynowego. W drużynach prowadzonych przez nauczycieli, szczególnie w szkołach podstawowych na terenach wiejskich, funkcję tę pełnili zwykle uczniowie najstarszych klas szkoły podstawowej. W jednej drużynie działało zazwyczaj od jednego do dwóch przybocznych. Mogli oni być wybierani przez członków drużyny albo wyznaczani przez drużynowego.

Kształcenie

W działalności harcerskiej podkreślano znaczenie współpracy drużynowego z przybocznym oraz stopniowego przygotowywania go do większej odpowiedzialności organizacyjnej. Zwracano uwagę na potrzebę udziału przybocznych w szkoleniach, zdobywania stopni harcerskich i instruktorskich oraz rozwijania kwalifikacji organizacyjnych. Postulowano również umożliwianie przybocznym zdobywania uprawnień młodzieżowych organizatorów sportu i turystyki.