Peter Maurin
 Peter Maurin w 1934 | |
| Imię i nazwisko |
Pierre Joseph Orestide Maurin |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
9 maja 1877 |
| Data i miejsce śmierci |
15 maja 1949 |
 |
Peter Maurin, właśc. Pierre Joseph Orestide Maurin (ur. 9 maja 1877 w Saint-Julien-du-Tournel, zm. 15 maja 1949 w Hrabstwie Orange) – francuski katolicki działacz społeczny, teolog współzałożyciel Catholic Worker Movement, który powstał w 1933 we współpracy z Dorothy Day.
Swoją filozofię Maurin wyrażał za pomocą krótkich utworów wierszowanych, które zyskały miano Easy Essays[1]. Inspirowany twórczością współczesnych mu myślicieli, takich jak G. K. Chesterton i Vincent McNabb[2], był jednym z czołowych propagatorów ruchu back-to-the-land oraz dystrybucjonizmu katolickiego w Stanach Zjednoczonych[3]. Wpływ na niego wywarł również anarchista Piotr Kropotkin[4][2], a choć Maurin prywatnie uznawał siebie za anarchistę, wolał określać się mianem personalisty[5].
Biografia
[edytuj | edytuj kod]Urodził się jako Pierre Joseph Orestide Maurin[6] w ubogiej rodzinie chłopskiej w wiosce Oultet w regionie Langwedocji na południu Francji. Był jednym z 24 dzieci. Po okresie spędzonym w zgromadzeniu Braci szkolnych, zaangażował się w ruch Sillon prowadzony przez Marca Sangniera, z którego jednak odszedł, rozczarowany jego przejściem od działań personalistycznych do polityki[7]. Przez krótki czas mieszkał w kanadyjskiej prowincji Saskatchewan, próbując prowadzić gospodarstwo rolne, lecz doświadczenia te – śmierć partnera podczas polowania oraz surowe warunki i skrajny indywidualizm mieszkańców – zniechęciły go[6][8]. W kolejnych latach podróżował po wschodnich Stanach Zjednoczonych, ostatecznie osiedlając się w Nowym Jorku[9].
Przez dziesięć lat nie praktykował swojej wiary, gdyż – jak sam przyznawał – „nie żył tak, jak powinien żyć katolik”[7].
W połowie lat 20. XX wieku pracował jako nauczyciel języka francuskiego na przedmieściach Nowego Jorku. W tym okresie przeszedł duchową przemianę[7], inspirowaną życiem Franciszka z Asyżu[10]. Przestał pobierać wynagrodzenie za lekcje, prosząc uczniów o dobrowolne datki – postawę tę zaczerpnął najpewniej od św. Franciszka, który traktował pracę jako dar dla wspólnoty, a nie środek autopromocji[11]. W tym czasie zaczął także tworzyć poezję, która później została opublikowana jako Easy Essays[7].
Dorothy Day i Catholic Worker Movement
[edytuj | edytuj kod]Peter Maurin poznał Dorothy Day w grudniu 1932[7]. Dziennikarka wróciła właśnie z Waszyngtonu, gdzie relacjonowała Marsz Głodu dla czasopism „Commonweal” i „America”[12]. 8 grudnia 1932, w święto Niepokalanego Poczęcia, modliła się w Bazylice Niepokalanego Poczęcia w Waszyngtonie o inspirację dla swojej przyszłej pracy. Po powrocie do mieszkania w Nowym Jorku zastała Maurina czekającego na nią w kuchni – przeczytał jej artykuły i, za namową redaktora „Commonweal”, George’a Schustera, postanowił z nią porozmawiać[7].
Przez kolejne cztery miesiące Maurin przedstawiał Day swoje idee, streszczenia książek i artykułów oraz analizy codziennych wydarzeń z perspektywy własnego systemu intelektualnego. Zaproponował jej, aby – jako dziennikarka – założyła gazetę, która „przekazywałaby najlepsze myśli katolickie zwykłemu człowiekowi, językiem zrozumiałym dla zwykłego człowieka”[7].
Koncepcje Maurina zainspirowały powstanie tzw. „domów gościnności” dla osób ubogich[22], rozwój wspólnot rolnych związanych z ruchem robotnika katolickiego oraz organizację cyklu „okrągłych stołów dla wyjaśnienia myśli”, które rozpoczęto niedługo po publikacji pierwszego numeru „The Catholic Worker"[7]. Czasopismo to uznawane jest za przykład chrześcijańskiego anarchizmu[10].
Maurin niekiedy wyrażał niezadowolenie z kierunku, w jakim zmierzało pismo, zarzucając mu niewystarczającą radykalność oraz nadmierne skupienie na działalności politycznej i związkowej. Wkrótce po wydaniu pierwszego numeru, w maju 1933, udał się do obozu młodzieżowego w Mt. Tremper, gdzie pracował w zamian za zakwaterowanie. Uważał, że czasopismo powinno silniej akcentować ideę życia we wspólnotach wiejskich[12], często powtarzając: „na wsi nie ma bezrobocia”[13].
Zamieszkał w Easton w stanie Pensylwania, gdzie pracował w pierwszej wiejskiej wspólnocie Catholic Worker, nazwanej Maryfarm[14]. Uczestniczył również w protestach organizowanych przez ruch przed konsulatami Meksyku i Niemiec w latach 30[12].
Prowadził liczne podróże, wygłaszając wykłady w parafiach, na uczelniach oraz podczas spotkań w całych Stanach Zjednoczonych – często równolegle do prelekcji Dorothy Day. Występował zarówno przed studentami Uniwersytetu Harvarda, jak i członkami lokalnych parafii, Rycerzy Kolumba oraz przedstawicielami duchowieństwa[7].
Ostatnie lata
[edytuj | edytuj kod]W 1944 Maurin zaczął tracić pamięć. Jego stan stopniowo ulegał deterioracji, aż do śmierci 15 maja 1949 w Maryfarm – wspólnocie Catholic Worker położonej w pobliżu Newburgh, w stanie Nowy Jork. Zmarł w dzień wspomnienia liturgicznego św. Dymfny, patronki osób zmagających się z problemami psychicznymi, a także w rocznicę św. Jan Chrzciciel de la Salle[co to znaczy?] oraz ogłoszenia encyklik Rerum novarum i Quadragesimo anno. Zbieg tych dat został przez wielu uznany za symboliczny i znaczący[7].
Podczas czuwania pogrzebowego uczestnicy w sposób dyskretny dotykali jego dłoni różańcami – gest interpretowany jako wyraz przekonania o jego świętości[7]. Po śmierci Maurina farma Catholic Worker na Staten Island została nazwana jego imieniem; obecnie funkcjonuje jako Peter Maurin Farm w Marlboro, w stanie Nowy Jork[15].
System intelektualny
[edytuj | edytuj kod]Wizja Petera Maurina dotycząca przekształcenia porządku społecznego opierała się na trzech zasadniczych filarach:
- Zakładaniu miejskich domów gościnności dla osób ubogich,
- tworzeniu wiejskich wspólnot rolniczych promujących powrót do życia agrarnego,
- organizowaniu okrągłych stołów w ośrodkach społecznych w celu pogłębiania refleksji intelektualnej i inicjowania działań społecznych[10].
Maurin postrzegał swoje podejście jako zbliżone do metody irlandzkich mnichów, którzy w średniowieczu prowadzili ewangelizację Europy[16].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Dorothy Day, Loaves and Fishes: The inspiring story of the Catholic Worker Movement, Orbis Books, 1963, s. 5.
- 1 2 Peter Maurin, "The Forgotten Radical Peter Maurin, Lincoln Rice (red.), Fordham University Press, 2020, s. 20, 287, 509, 510, ISBN 978-0823287536.
- ↑ Mark Zwick, Louise Zwick, The Catholic Worker Movement: Intellectual and Spiritual Origins, Paulist Press, 2005, s. 17, ISBN 978-0809143153.
- ↑ Peter Maurin, Easy Essays, Wipf & Stock Publishers, 2010, s. 4, 15, ISBN 978-1608990627.
- ↑ Jim Consedine, Anarchism and the Catholic Worker [online], The Catholic Worker [dostęp 2025-06-27] (ang.).
- 1 2 Dorothy Day, Francis J. Sicius, Peter Maurin: Apostle to the World, Orbis Books, 2004, ISBN 978-1570755507.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Arthur Sheehan, Peter Maurin: gay believer, Garden City, N.Y., Hanover House, 1959, s. 52-69, 81-84, 90-93, 97-98, 182-178, 201-205 [dostęp 2025-06-27].
- ↑ Dorothy Day, Peter Maurin 1877-1977, catholicworker.org, 1977 [dostęp 2025-06-27] [zarchiwizowane z adresu 2011-07-26] (ang.).
- ↑ Jim Forest, Peter Maurin. Co-Founder of the Catholic Worker movement [online], catholicworker.com [dostęp 2025-06-27] [zarchiwizowane z adresu 2008-05-14].
- 1 2 3 Patrick G. Coy, A Revolution of the Heart: Essays on the Catholic Worker, Temple University Press, 1988, s. 16–23, 293–294, ISBN 978-0-87722-531-7 [dostęp 2025-06-27] (ang.).
- ↑ Marc H. Ellis, Peter Maurin: Prophet in the Twentieth Century, Paulist Press, 1981, s. 34-35, ISBN 978-0809123612.
- 1 2 3 William D. Miller, Paul Avrich, Dorothy Day : a biography, San Francisco : Harper & Row, 1982, s. 224-226, 256-257, 273-274 [dostęp 2025-06-27] (ang.).
- ↑ Mark and Louise Zwick, Why Not Canonize Peter Maurin, Co-Founder with Dorothy Day of the Catholic Worker Movement? [online], cjd.org, 1 lipca 2010 [dostęp 2025-06-27] (ang.).
- ↑ Brian Kane, Ethics - Food, Health and Lessons from the Catholic Worker [online], chausa.org, 2022 [dostęp 2025-06-27] [zarchiwizowane z adresu 2024-06-01] (ang.).
- ↑ George M. Anderson, Visiting a Catholic Worker Farm [online], America Magazine, 12 sierpnia 2002 [dostęp 2025-06-27] (ang.).
- ↑ Peter Maurin, Easy Essays The Easy Essays of Peter Maurin Define the Catholic Worker Movement [online], cjd.org, 1 czerwca 2006 [dostęp 2025-06-27] (ang.).