Kickoff

Zawodnicy Vienna Vikings (białe stroje) i Panthers Wrocław (czarne stroje) w ustawieniu do kickoffu.

Kickoff – pojęcie w futbolu amerykańskim określające sposób wprowadzania piłki do gry za pomocą kopnięcia. Piłkę do gry wprowadza się w ten przy rozpoczęciu każdej połowy meczu lub każdej z dogrywek, po przyłożeniach i po udanych podwyższeniach wyniku. Wykopów dokonuje zazwyczaj wyspecjalizowany zawodnik - kopacz.

Zasady i wykonanie

Zgodnie z zasadami National Football League (NFL) kickoff to kopnięcie, które wprowadza piłkę do gry na rozpoczęciu każdej połowy meczu, każdej z dogrywek, po przyłożeniach i po udanych podwyższeniach wyniku za jeden punkt lub za dwa punkty.

Do kickoffu na boisku ustawiają się formacje specjalne obu drużyn, dzieli się je na drużynę odbierającą piłkę oraz drużynę kopiącą piłkę. W formacji zespołu odbierającego istotną rolę odgrywa zawodnik odbierający piłkę (returner), który po jej złapaniu może zacząć przemieszczać się z nią i zdobywać kolejne jardy. Przed wykopem piłkę można umieścić na niewielkiej plastikowej podstawce (tee). Z wykopu nie można zdobyć punktów.

Zawodnicy ruszają do gry po wykonaniu kickoffu.

W NFL kopacz wykopuje piłkę z linii 35. jarda na własnej połowie boiska, jeżeli jest to kickoff wykonywany po safety, to piłka musi zostać kopnięta z 20. jarda, chyba, że a drużynę kopiącą zostały nałożone kary, to wówczas linia wykopu może zależeć od nałożonych kar. Pozostałych 10 zawodników drużyny kopiącej musi być rozstawionych nieruchomo na linii 40. jarda przeciwnej połowy boiska. Mogą się oni poruszyć dopiero, kiedy kopnięta piłka zostanie złapana przez zawodnika drużyny przeciwnej lub spadnie na ziemię w strefie lądowania (landing zone) pomiędzy linią 20. jarda a polem punktowym. W wypadku drużyny odbierającej kopnięcie, do sezonu 2025, co najmniej sześciu zawodników musiało być ustawionych nieruchomo na linii 35. jarda własnej połowy boiska. Od sezonu 2026 wymóg ten będzie obejmować tylko pięciu zawodników . Natomiast dwóch zawodników może odebrać piłkę, która powinna wlecieć do strefy lądowania. Drużyna odbierająca również nie może się ruszyć dopóki piłka nie spadnie na ziemię lub nie zostanie złapana przez odbierającego. Po złapaniu piłki zawodnik odbierający musi zacząć zdobywać z nią jardy.

Jeżeli piłka nie doleci do strefy lądowania lub wyleci poza boisko, to wówczas pierwszą próbę drużyna odbierająca rozgrywa z linii 40. jarda własnej połowy. Kiedy piłka dotknie pola punktowego przeciwnika lub znajdującego się tam zawodnika odbierającego, a akcja zostanie tam zakończona, to wówczas odgwizdywany jest touchback, a pierwsza próba rozpoczynana jest z 20. jarda drużyny odbierającej. Jeśli piłka po kickoffie wyleci poza boisko za polem punktowym przeciwnika, uderzy w jakiś z elementów bramki lub wyląduje na linii punktowej lub za nią i akcja zostanie zakończona w polu punktowym przez drużynę odbierającą, to wówczas piłka uznawana jest za martwą i próba rozgrywana jest z linii 35. jarda. Kiedy piłka spadnie w strefie lądowania, ale nie zostanie podjęta, to staje się martwa w miejscu, gdzie spadła i od tego miejsca drużyna odbierająca zaczyna pierwszą próbę.

Wykop, w którym drużyna wykopująca próbuje celowo przejąć piłkę po tym jak piłka przekroczy linię ograniczającą drużyny łąpiącej, określa się mianem onside kick lub krótkim kopnięciem. Do końca sezonu 2025 stosowało się go wyłącznie po uprzednim poinfomrowaniu sędziego, w sytuacji, kiedy drużyna kopiąca przegrywa minimalną ilością punktów w czwartej kwarcie meczu. Od sezonu 2026 drużyna będzie mogła poinformować o chęci przeprowadzenia takiego kopnięcia niezależnie od momentu meczu.

Przewinienia

Zasady NFL przewidują następujące przewinienia, które można popełnić w związku z kickoffem:

• strata pięciu jardów za sytuację, w której zawodnik podczas kopnięcia nie znajdował się na linii 35. lub 40. jarda (offside), znajdował się poza liniami boiska, zawodnicy obu drużyn ruszali się w swoich strefach zanim mogli to zrobić, kopacz poruszał się w obszarze dla niego zabronionym,
• illegal blocking i strata 10 jardów za blokowanie zawodników drużyny kopiącej zanim piłka wyląduje lub dotknie strefy lądowania lub pola punktowego lub blokowanie niezgodne z ogólnymi przepisami dotyczącymi tej czynności,
• running into the kicker i strata pięciu jardów za atak na kopacza zanim ten nie odzyska równowaki po kopnięciu,
• jeżeli piłka po wykonaniu kickoffa wyleci poza boisko (out of bounds) lub zostanie dotknięta przed linią będącą początkiem strefy lądowania, to drużyna odbierająca piłkę może zdecydować się na przejęcie piłki 25 jardów od miejsca kopnięcia,

Bibliografia

• JacomJ. Camenker JacomJ., NFL kickoff rules 2026: League makes changes to onside kick, more [online], USA Today, 31 marca 2026 [dostęp 2026-06-23] .
• JoeJ. Theismann JoeJ., BrianB. Tracy BrianB., The Complete Idiot’s Guide to Football, Indianapolis: Alpha Books, 2001, ISBN 0-02-864167-1 .