Thorium

Actinium ← Thorium → Protactinium
	;
Basisdata
Namn	thorium
Symbol	Th
Atomnummer	90
Utsjånad	Sølvkvitt
Plass i periodesystemet
Gruppe	3
Periode	7
Blokk	f
Kjemisk serie	Aktinid
Atomeigenskapar
Atomvekt	232,0381 u
Kalkulert atomradius	180 () pm
Elektronkonfigurasjon	[Rn]6d27s2
Krystallstruktur	Kubisk flatesentrert
Fysiske eigenskapar
Stofftilstand	Fast stoff
Smeltepunkt	1755 °C, 2028 K
Kokepunkt	4788 °C, 5061 K
Molart volum	19,80 cm³/mol
Tettleik	11724 kg/m³
Hardleik	3,0 kg/m³
Fordampningsvarme	514,4 kJ/mol
Smeltevarme	16,1 kJ/mol
Damptrykk	(?) Pa
Lydfart	2490 m/s
Elektronegativitet; etter Pauling-skalaen	1
Elektrisk leiingsevne	6,53 MS/m
Termisk konduktivitet	54 W/(m·K)
Ioniseringspotensial	587 kJ/mol ; 1110 kJ/mol ; 1930 kJ/mol ; 2780 kJ/mol

Thorium eller torium er eit radioaktivt grunnstoff med atomnummer 90 og kjemisk symbol Th. Det er eit aktinid. Grunnstoffet er kalla opp etter den norrøne guden Tor.

Særskilde kjenneteikn

Thoriumoksid (ThO₂) har eit av dei høgaste kokepunkta (3300 °C) mellom oksida.

Bruk

Oksidet vert brukt som katalysator. Stoffet kan brukast i ein type kjernekraftverk for å generera elektrisk energi. Slike thoriumkraftverk er under utvikling, og ikkje nytta i stor skala.

Historie

Mineralet thoritt vart oppdaga i 1828 av den norske presten Morten Thrane Esmark. På dette grunnlaget påviste Jöns Berzelius grunnstoffet thorium i 1829. Det nyoppdaga stoffet vart oppkalla etter den norrøne guden Tor

Sjå også

Bakgrunnsstoff

Webelements.com - thorium