Naar inhoud springen
Zoeken

Purmerend (gemeente)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Zie Purmerend (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Purmerend.
Purmerend
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Situering
Provincie Noord-Holland
Coördinaten 52°30'18,000"NB, 4°57'51,001"OL
Algemeen
Oppervlakte 96,63 km²
- land 93,73 km²
- water 2,9 km²
Inwoners
(1 jan 2026)		 96.177?
(1026 inw./km²)
Bestuurs­centrum Purmerend
Belangrijke verkeersaders
Station(s) Purmerend, Purmerend Weidevenne, Purmerend Overwhere
Politiek
Burgemeester (lijst) Ellen van Selm (D66)
Economie
Gemiddeld inkomen (2023) € 39.000 per inwoner
Gem. WOZ-waarde (2024) € 394.000
WW-uitkeringen (2023) 11 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 1440-1448, 1481AR
Netnummer(s) 0299
CBS-code 0439
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Amsterdamse code 11066
Website purmerend.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Purmerend
Bevolkingspiramide (2023)
Foto's
Topografische gemeentekaart van de gemeente Purmerend, per september 2022
Topografische gemeentekaart van de gemeente Purmerend, per september 2022
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Purmerend (uitspraakⓘ) is een gemeente in de regio Waterland in de Nederlandse provincie Noord-Holland. De gemeente heeft op 1 januari 2026 96.177 inwoners en een totale oppervlakte van 96,63 km², waarvan 93,73 km² land en 2,9 km² water.[1]

De gemeente Purmerend maakt deel uit van de Vervoerregio Amsterdam, waar met omliggende gemeenten afspraken worden gemaakt over zaken als infrastructuur en openbaar vervoer. De stad Purmerend is de hoofdplaats van de gemeente.

Geschiedenis

[bewerken | brontekst bewerken]

De colleges van de gemeentes Purmerend en Beemster sloten op 4 september 2018 een bestuurlijk akkoord om per 1 januari 2022 te fuseren. In 2020 stelden de gemeenteraden het herindelingsadvies vast voor de nieuwe gemeente Purmerend. De definitieve zienswijze en het herindelingsadvies zijn in juni 2020 door Gedeputeerde Staten vastgesteld en vervolgens toegezonden aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het desbetreffend wetsvoorstel is op 11 februari 2021 aangenomen door de Tweede Kamer en op 25 mei 2021 door de Eerste Kamer.[2]

In 2026 wordt de mogelijkheid van een fusie van de gemeenten Oostzaan, Landsmeer en Wormerland met Purmerend onderzocht.[3][4][5]

Geografie

[bewerken | brontekst bewerken]

Plaatsen in de gemeente

[bewerken | brontekst bewerken]

Naast de stad Purmerend omvat de gemeente de volgende plaatsen:

Dorpen:

Buurtschappen:

Omliggende gemeenten

[bewerken | brontekst bewerken]
   Aangrenzende gemeenten   
 Vlag Alkmaar Alkmaar Vlag Koggenland Koggenland Vlag Edam-Volendam Edam-Volendam 
 
 
 Vlag Wormerland Wormerland  
   
 Vlag Landsmeer Landsmeer Vlag Waterland Waterland 

Politiek

[bewerken | brontekst bewerken]
Stadhuis voordat de vijver in 2021 gedempt werd

Samenstelling gemeenteraad

[bewerken | brontekst bewerken]
Zetelverdeling 2026–2030
7
6
5
3
3
3
3
2
2
2
1
7 6 5 3 3 3 3 2 2 2 1 
De 37 zetels zijn als volgt verdeeld:

De Purmerendse gemeenteraad heeft totaal 37 zetels, verdeeld over 11 politieke partijen. Hieronder de behaalde zetels per partij bij de gemeenteraadsverkiezingen sinds 1998:

Gemeenteraadszetels
Partij 1998 2002 2006 2010 2014 2018 2021[a] 2026
Stadspartij-Beemster Polder Partij
(tot 2021: Stadspartij Purmerend)		 45238697
GroenLinks-PvdA[b] -[c]-[d]-[e]-[f]-[g]-[h]-[i]6
FVD ------25
VVD 107[j]6[k]74443
Partij voor Purmerend
(tot 2026: PVV)		 -----3[l]23
D66 2113543[m]3
Ouderenpartij AOV Purmerend-Beemster
(tot 2021: Ouderenpartij AOV Purmerend)		 2233433[n]3
GBP -----[o]1[m]2
PB21 ------12
CDA 34333432
Lijst Melvin Smid -------1
PvdA 8596435[b]
GroenLinks 4322243[b]
Leefbaar Purmerend -85[p] 3331[n]-
SP --4[q]2-3[o][r]--
TON ---32[s]---
Totaal3335353535373737
Opkomst (%)54,055,353,548,247,048,832,446,4

Politieke ontwikkelingen

[bewerken | brontekst bewerken]
periode coalitie oppositie meer info
partijenzetelspartijenzetels
1998-2002 PvdA, VVD 18/33 GroenLinks, Stadspartij, CDA, AOV, D66 15/35
2002-2006 Leefbaar, PvdA, CDA, GroenLinks 22/35 VVD, Stadspartij, AOV 13/35
2006-2010 PvdA, VVD, CDA, AOV 21/35 SP, Leefbaar, Stadspartij, GroenLinks, D66 14/35
2010-2014 VVD, PvdA, CDA, Stadspartij 19/35 D66, Leefbaar, AOV, TON, SP, GroenLinks 16/35
2014-2018 Stadspartij, VVD, CDA, D66 (tot 2026), AOV (vanaf 2026) 24/35 PvdA, Leefbaar, GroenLinks, TON, Lijst van Damme, D66 (per 2026) 11/35 Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 werd de Stadspartij de grootste partij met 8 zetels. Ze vormde een coalitie met VVD, D66 en het CDA.[24] D66 werd in mei 2016 uit de coalitie gezet door de andere partijen na onenigheid over of er wel of geen hotel moet komen in het Beusebos.[25] Vrij snel erna trad het AOV toe tot het college.

In januari 2018 ontstond in het college ruzie over de hoogte van een appartementencomplex in de Purmerendse binnenstad, waarna het CDA door de overgebleven Stadspartij, VVD en AOV uit het college werd gezet. Tussen januari 2018 en de installatie van het nieuwe college na de raadsverkiezingen in dat jaar, had de coalitie geen meerderheid meer in de gemeenteraad.[26]

2018-2022 Stadspartij, CDA, D66, AOV, PvdA 20/37 GroenLinks, GBP , PvSP, PVV, Leefbaar, VVD, Hart van Purmerend 17/37 Bij de verkiezingen van 2018 deed de PVV voor het eerst mee aan de gemeenteraadsverkiezingen in Purmerend en behaalde drie zetels. De Stadspartij bleef de grootste partij, maar verloor wel twee zetels. Het duurde tot vlak voor de zomer om een nieuwe coalitie rond te krijgen. Vanaf de zomer van 2018 bestond het Purmerendse college uit Stadspartij, CDA, D66, PvdA en AOV. In januari 2019 liet burgemeester Don Bijl weten zijn lidmaatschap van de VVD te hebben opgezegd.[27]

De belangrijkste discussies in de eerste jaren van deze periode gingen over woningbouw. Er vonden soms felle discussies plaats tussen partijen die pleitten voor een groter aantal sociale huurwoningen (bv. Gemeentebelangen Purmerend), partijen die het collegebeleid steunden (bv. PvdA) en partijen die helemaal geen vooraf vastgelegd percentage sociale woningbouw wilde (bv. Leefbaar Purmerend). Ook discussies over thema's als duurzaamheid en parkeren werden veel gevoerd. Vooral ook over het gebruik van biomassa waren vaak discussies.[28]

De colleges van Beemster en Purmerend hebben op 4 september 2018 een bestuurlijk akkoord gesloten om per 1 januari 2022 te fuseren door middel van een gemeentelijke herindeling. Op 27 februari 2020 hebben de gemeenteraden van Beemster en Purmerend het herindelingsadvies vastgesteld.[29] De herindelingsverkiezingen voor de gemeenteraad van Purmerend vonden dan ook plaats op 24 november 2021 in plaats van in het voorjaar van 2022, wanneer de reguliere raadsverkiezingen in de andere gemeenten werden gehouden.

In oktober 2020 werd het project Aardgasvrij Purmerend landelijk nieuws. Er zouden veel problemen zijn en het project zou zijn stilgelegd. Volgens de wethouder was daar geen sprake van.[30] Het leidde tot een interpellatiedebat en een motie van wantrouwen, die uiteindelijk door de hele oppositie werd gesteund.[31]

2022-2026 SP-BPP, PvdA, CDA, AOV, D66 23/37 VVD, GroenLinks, PVV, FVD, Leefbaar, GBP, PB21 14/37 In de periode vanaf 2022 zijn verschillende overstappen geweest van partijen. Zo voegde raadslid Frank Schaaij zich bij Gemeentebelangen Purmerend, na zijn afsplitsing van de lokale D66-fractie (die daardoor na de gemeenteraadsverkiezingen met 2 in plaats van 3 zetels in de gemeenteraad kwamen). Ook stopte Chris Boer als raadslid van Leefbaar Purmerend om wethouder te worden namens Ouderenpartij AOV Purmerend-Beemster, en stapte zijn opvolger Kathleen Visser over naar de fractie van dezelfde partij. Daarmee verdween Leefbaar Purmerend uit de gemeenteraad en blijven er 11 fracties over. Later stapte Henk Grader op 26 oktober 2025 uit de Ouderenpartij AOV Purmerend-Beemster en Melvin Smid op 28 oktober 2025 uit de Stadspartij-Beemster Polder Partij. Zij gingen allebei als zelfstandig raadslid verder in de oppositie.
2026-2030 D66, GBP, GroenLinks-PvdA, LMS, AOV, PB21 en VVD 20/37 SP-BPP, FvD, PvP, CDA 17/37 Na de verkiezingen van 2026 is eerst op initiatief van de Stadspartij een verkenner aangesteld, en later op initiatief van GroenLinks-PvdA.

Vervoerregio Amsterdam

[bewerken | brontekst bewerken]

Purmerend maakte van 2006 tot en met 2016 deel uit van de Stadsregio Amsterdam (tot en met 2014 was dit een plusregio). Sinds 1 januari 2017 is dit verband verder gegaan als de Vervoerregio Amsterdam (VRA).

De VRA is een bestuurlijk samenwerkingsverband van veertien gemeenten in de regio Amsterdam en heeft een aantal (wettelijke) regionale verkeer- en vervoertaken, waaronder het opdrachtgeverschap van het openbaar vervoer in de concessies Amstelland-Meerlanden (inclusief Schiphol), Zaanstreek-Waterland en Amsterdam. Daarnaast is de Vervoerregio verantwoordelijk voor het realiseren en verbeteren van de infrastructuur voor auto, OV en fiets.

De regioraad van de vervoerregio is het belangrijkste bestuursorgaan van de Vervoerregio Amsterdam. De raad telt vijftig leden die (naar inwoneraantal) zijn afgevaardigd door de veertien gemeentebesturen. Purmerend wordt door vijf raadsleden vertegenwoordigd.

Cultuur

[bewerken | brontekst bewerken]

Monumenten

[bewerken | brontekst bewerken]

In de gemeente is een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en oorlogsmonumenten, zie:

Kunst in de openbare ruimte

[bewerken | brontekst bewerken]

In de gemeente zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:

[bewerken | brontekst bewerken]
Noten
  1. ↑ Herindelingsverkiezingen wegens de fusie met de gemeente Beemster.
  2. 1 2 3 In 2026 deden GroenLinks en PvdA mee als gezamenlijke lijst.
  3. ↑ GroenLinks en PvdA apart.
  4. ↑ GroenLinks en PvdA apart.
  5. ↑ GroenLinks en PvdA apart.
  6. ↑ GroenLinks en PvdA apart.
  7. ↑ GroenLinks en PvdA apart.
  8. ↑ GroenLinks en PvdA apart.
  9. ↑ GroenLinks en PvdA apart.
  10. ↑ In 2003 stapte VVD-raadslid Henk Heida uit de fractie, en ging hij zelfstandig verder.
  11. ↑ In november 2008 stapte VVD-raadslid Wiegel uit de fractie, en ging hij zelfstandig verder.[6]
  12. ↑ Op 10 januari 2019 werd de PVV-fractie opgesplitst, waarbij er twee zetels gingen naar de fractie PVV-Soenjoto/Van Dongen, en één naar de fractie PVV-Moinat.[7] Op 27 mei dat jaar werd PVV-Moinat aangewezen als de PVV-fractie, en ging PVV-Soenjoto/Van Dongen verder als de Lijst Soenjoto/Van Dongen.[8] Op 30 augustus dat jaar fuseerde de Lijst Soenjoto/Van Dongen met Gemeentebelangen Purmerend tot Gemeentebelangen 4.0.[9] Op 10 september werd deze fusie teruggedraaid.[10] Op 27 september gingen Soenjoto en Van Dongen verder onder de naam Hart van Purmerend.[11]
  13. 1 2 Al voor de installatie van de nieuwe gemeenteraad in 2022, splitste D66-verkozene Schaaij zich af, en ging hij verder als onafhankelijke fractie.[12] Op 29 november 2023 sloot hij zich aan bij Gemeentebelangen Purmerend.[13]
  14. 1 2 Op 28 maart 2024 verliet Leefbaar Purmerend-raadslid Boer de raad. Hij werd opgevolgd door het nieuwe raadslid Visser, die zitting nam namens de Ouderenpartij AOV Purmerend-Beemster. Hierdoor verdween Leefbaar uit de raad.[14]
  15. 1 2 In maart 2019 splitsten twee SP-raadsleden zich af, en gingen zij verder onder de naam Gemeentebelangen Purmerend.[15][16] Op 30 augustus dat jaar fuseerde Gemeentebelangen Purmerend met de Lijst Soenjoto/Van Dongen tot Gemeentebelangen 4.0.[9] Op 10 september werd deze fusie teruggedraaid.[10]
  16. ↑ In november 2008 stapte Leefbaar-raadslid Theuns uit de fractie, en ging hij zelfstandig verder.[17]
  17. ↑ In juni 2008 verliet SP-raadslid Van Bekkum de raad.[18] Zij werd opgevolgd door het nieuwe raadslid Bödeker, die zitting nam als onafhankelijke fractie.[19] In augustus 2009 wijzigde de Lijst Bödeker haar naam naar Purmerend Sociaal.[20][21]
  18. ↑ Op 1 juli 2020 ging SP-raadslid De la Haye zelfstandig verder, onder de naam Partij voor socialer Purmerend. Hierdoor verdween de SP uit de raad.[22]
  19. ↑ In maart 2014 splitste het raadslid Van Damme zich af van TROTS, waardoor de partij één zetel overhield.[23]
Referenties
  1. ↑ CSB StatLine - Opendata databank van het CBS
  2. ↑ Herindeling van de gemeenten Beemster en Purmerend. www.eerstekamer.nl.
  3. ↑ Overweldigende steun adviesraad Oostzaan voor Purmerend
  4. ↑ Landsmeer kiest voor Purmerend na tien jaar zoeken naar een fusiepartner: ‘We zetten nu de volgende stap’
  5. ↑ Collegeadvies 11 juni 2026: verken bestuurlijke toekomst met Purmerend
  6. ↑ Wiegel uit VVD-fractie!. Stadspartij P93 (27 november 2008). Geraadpleegd op 8 oktober 2025.
  7. ↑ Eline Ploch, PVV Purmerend splitst zich af in twee verschillende fracties. Regio Purmerend (11 januari 2019). Geraadpleegd op 6 oktober 2025.
  8. ↑ Vergadering Gemeenteraad 27-05-2019. Gemeente Purmerend. Geraadpleegd op 6 oktober 2025. [dode link]
  9. 1 2 Eline Ploch, Oud PVV’ers en oud SP’ers samen in een nieuwe politieke partij. Regio Purmerend (30 augustus 2019). Geraadpleegd op 7 oktober 2025.
  10. 1 2 Gemeentebelangen na amper een week al verder zonder Soenjoto en Van Dongen. NH Nieuws (12 september 2019). Geraadpleegd op 6 oktober 2025.
  11. ↑ Robert Jan van der Woud, Purmerendse raadsleden Van Dongen en Soenjoto verder onder naam Hart van Purmerend. Noordhollands Dagblad (21 september 2019). Geraadpleegd op 7 oktober 2025.
  12. ↑ Eline Ploch, Frank Schaaij neemt D66-zetel mee naar eigen fractie: “Ik ben gisteren uit de partij gezet”. Regio Purmerend (11 december 2021). Geraadpleegd op 4 oktober 2025.
  13. ↑ Besluiten genomen in de openbare gemeenteraadsvergadering van de gemeente Purmerend van 30 november 2023 (PDF). Geraadpleegd op 4 oktober 2025.
  14. ↑ Besluiten gemeenteraad: benoemingen, burgerinitiatief. Gemeente Purmerend (29 maart 2024). Geraadpleegd op 4 oktober 2025.
  15. ↑ Eline Ploch, 2 raadsleden SP Purmerend stappen uit partij. Regio Purmerend (30 maart 2019). Geraadpleegd op 6 oktober 2025.
  16. ↑ Afvallige SP'ers gaan verder als Gemeentebelangen Purmerend. NH Nieuws (3 april 2019).
  17. ↑ Raadslid Theuns (LP2001) ‘stapt over’ naar VVD. Stadspartij P93 (25 november 2008). Geraadpleegd op 8 oktober 2025.
  18. ↑ Esther van Bekkum stopt met raadswerk. SP Purmerend (2 juni 2008). Gearchiveerd op 20 mei 2012.
  19. ↑ Opvolgster Esther van Bekkum niet in SP fractie. SP Purmerend (25 juni 2008). Gearchiveerd op 3 augustus 2008.
  20. ↑ Nieuwe fractie in Purmerendse gemeenteraad. Stadspartij Purmerend (19 augustus 2009). Geraadpleegd op 8 oktober 2025.
  21. ↑ Een relletje. Stadspartij Purmerend (5 september 2009). Geraadpleegd op 8 oktober 2025.
  22. ↑ SP Purmerend uit gemeenteraad: “Hofleverancier van afsplitsingen” Regiopurmerend.nl, 25 juni 2020. Geraadpleegd op 29 juni 2020.
  23. ↑ Fractie Trots Purmerend al uit elkaar voor beëdiging. RTV Noord-Holland (27 maart 2014). Geraadpleegd op 7 oktober 2025.
  24. ↑ Gemeente Purmerend heeft nieuw college van Burgemeester en Wethouders[dode link]. raad.purmerend.nl. Geraadpleegd op 16 januari 2018.
  25. ↑ D66 uit coalitie gezet, rtvpurmerend.nl, 10 mei 2016
  26. ↑ Coalitiepartijen zetten CDA uit college Purmerend, nhnieuws.nl, 12 januari 2018
  27. ↑ Waarom een VVD’er na een halve eeuw (!) partij verlaat, AD.nl, 10 januari 2019
  28. ↑ Verhit debat over biowarmte, gbpurmerend, 31 oktober 2019
  29. ↑ Historisch besluit fusie Beemster en Purmerend nieuwsbericht gemeente Purmerend d.d. 28 februari 2020
  30. ↑ Verklaring van Pieter Jan Marcus over zijn redenen om ontslag te nemen als burgemeester van Leiden. Dutch Pamphlets Online. Geraadpleegd op 29 oktober 2020.
  31. ↑ Motie van wantrouwen tegen Van Meekeren (D66) | GBPurmerend.nl. Gemeentebelangen Purmerend (29 oktober 2020). Geraadpleegd op 29 oktober 2020.
Zie de categorie Purmerend van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Purmerend_(gemeente)&oldid=71809308"
Purmerend (gemeente)
Onderwerp toevoegen
Morty Proxy This is a proxified and sanitized view of the page, visit original site.