Дентин
Дентин (substantia eburnea) е хистолошко ткиво на забот кое ја чини неговата основна структура. Се состои од 30% органски материи и 70% неоргански материи од кои најважна е калциум фосфат хидроксиапатит (Ca10(PO4)6(OH)2. Дентинот ја одредува формата на забот, тоа е минерализирано сврзливо ткиво кое не содржи крвни садови и нервни влакна, а исто така е и ацелуларен (без клетки).[1]
Исхрана на дентинот
[уреди | уреди извор]Поради ацелуларната состојба, дентинот се исхранува преку одонтобласти, тоа се клетки на површината на забната пулпа. Одонтобластите имаат долги продолжетоци (процесуси) кои се нарекуваат Томесови процесуси (Томесови влакна) и тие слободно навлегуваат во дентинските каналчиња. Томесовите процесуси можат да се разгрануваат на помали процесуси кои се нарекуваат секундарни Томесови процесуси. Карактеристично за нив е тоа што не го исполнуваат целиот простор во забниот канал туку меѓу ѕидот на каналот и процесусот постои простор наречен периодонтобластен простор. Дентинот се исхранува директно преку Томесовите процесуси.[2]
Дентински каналчиња
[уреди | уреди извор]Дентинските каналчиња се протегаат од шуплината на забот до дентино-глеѓната граница и до дентино-цементната граница. Нивниот број се движи од 30.000 до 75.000 Каналчињата имаат виткав правец на протегање во форма на издолжена буква Ѕ.[3]
Видови
[уреди | уреди извор]- Покривен дентин - се наоѓа веднаш под глеѓта (емаилот).
- Примарен дентин - сочинува најголем дел од масата на дентинот. Се наоѓа под примарниот дентин и може да биде перитубуларен кои е сместен околу дентинските каналчиња и интерлобуларен сместен меѓу перитубуларниот дентин.
- Секундарен дентин - се наѓа под примарниот и неговата дебелина зависи од возраста.
- Интерглобуларен дентин - е дентин кој обично е сместен меѓи примерниот и покривниот дентин.
- Томесов гранулозен слој - е тенок слој на дентинот сличен по градба на интерглобуларниот дентин, но е сместен само во пределот на дентино-цементната граница.
- Терцијарен (нерегуларен) дентин - се формира само при патолошки услови т.е при дејствување на штетни физички и хемиски фактори.
- Склеротичен дентин - се јавува на места од забот каде дошло до појава на кариес.
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Goldberg, Michel; Kulkarni, Askok B.; Young, Marian; Boskey, Adele (2011-01-01). „Dentin: structure, composition and mineralization“. Frontiers in Bioscience (Elite Edition). 3 (2): 711–735. doi:10.2741/e281. ISSN 1945-0508. PMC 3360947. PMID 21196346.
- ↑ Brizuela, Melina; Bordoni, Bruno (2025-12-09). Anatomy, Head and Neck, Dental Pulp (англиски). StatPearls Publishing. PMID 30725797.
- ↑ „Dentin Tubule - an overview | ScienceDirect Topics“. www.sciencedirect.com. Посетено на 2026-01-25.
|