Kîmyaya analîtîk

Kîmyaya analîtîk
Beşa kîmyayê dîsîplîna akademîk academic major
biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêre

Kîmyaya analîtîk (an analîzên kîmyewî) şaxekê kîmyayê ye ku bi pêşxistin û sepandina rêbazên ji bo destnîşankirina pêkhateya kîmyewî ya materyalan û pîvandina mîqdarên pêkhateyan di tevlihevan de mijûl dibe. Ew li ser rêbazên destnîşankirina pêkhateyên nenas, dibe ku di tevliheviyek an çareseriyekê de, û pîvandina hebûna pêkhateyekê bi rêya mîqdara madeyê (di her qonaxê de), konsantrasyonê (di qonaxa avî an çareseriyê de), rêjeya giraniyê an jî hejmara molan di tevliheviyek pêkhateyan de (an jî zexta qismî di rewşa qonaxa gazê de) disekine.

Ew hem teknîkên klasîk (mesele tîtriyasyon, analîza gravîmetrîk) û hem jî nêzîkatiyên enstrumanî yên nûjen (mesele spektroskopî, kromatografî, spektrometriya girseyî, metodên elektrokîmyayî) vedihewîne. Kîmyaya analîtîk a nûjen bi analîza daneyan û kîmometriyê ve bi kûrahî ve girêdayî ye, û bi zêdebûnê ji hêla trendên wekî otomasyon, mînyaturîzasyon û sensorên çax-rast ve tê şekilkirin, bi serîlêdanên li seranserê warên cihêreng ên wekî biyokîmya, kîmyaya dermanan, zanista dadwerî, arkeolojî, zanista xurekê, kîmyaya çandiniyê, senteza kîmyewî, metalurjî, endezyariya kîmyayê û zanista materyalan ve tê sepandin.

Di çaxa "daneya mezin" (big data) de, kîmyaya analîtîk, ligel kîmometrîk û biyoinformatîkê – di şirovekirina encamên tevlihev ên ji teknîkên bi kapasîteya bilind (wekî GC-MS, kromatografiya şile ya bi performansa bilind, spektrometriya girseyê ya plazmaya bi înduksiyonê ve girêdayî, û spektrometriya girseyê ya bi çareseriya bilind) de bûye hêmaneke bingehîn. Herwiha, meyleke xurt ber bi biçûkkirin, otomatîzekirin û pêşxistina sensorên teşhîsê yên rast-çax û li cihê dermankirinê (point-of-care) ve heye.