Monaco
| Prinsaght Monaco | ||||
|---|---|---|---|---|
|
||||
| Jarroo-raa: "Deo Juvante" ("Lesh Cooney Yee") |
||||
| Arrane ashoonagh: ""Hymne Monégasque" ("Hymn Monaco") |
||||
 |
||||
| Preeu-valley | Monaco 43°44′ Hwoaie 7°26′ Hiar
| |||
| Çhengey oikoil | Frangish[1] | |||
| Çhengaghyn cadjin | ||||
| Reiltys | Monarkaght lieh-vunraghtoil pharlamaidagh unnaneagh | |||
| - | Flah | Albert II | ||
| - | Shirveishagh y Steat | Christophe Mirmand | ||
| Neuchrogheydys | ||||
| - | Reeraghtys Grimaldi (fo kiondeeagh Phobblaght Genova) | 8 Jerrey Geuree 1297 | ||
| - | veih Impiraght y Rank | 17 Boaldyn 1814 | ||
| - | Ny Conaantyn Frangagh-Monacagh | 2 Toshiaght Arree 1861 | ||
| - | Bunraght | 5 Jerrey Geuree 1911 | ||
| Eaghtyr | ||||
| - | Yn clane | 2.08 km² (232h) 0.80 mi ker |
||
| - | Ushtey (%) | 0.0 | ||
| Earroo yn phobble | ||||
| - | Ooley 2009 | 32,965[2] (205oo) | ||
| - | Coontey-pobble | 38,857[3] | ||
| - | Glooaght | 16,818/km² (2h) 43,560/mi ker |
||
| LTS (CCK) | Ooley 2015 | |||
| - | Yn clane | $7.672 billoon (165oo) | ||
| - | Yn dooinney | $115,700 | ||
| LTS (ennymagh) | Ooley 2022 | |||
| - | Yn clane | $7.784 billoon | ||
| - | Yn dooinney | $240,862 | ||
| ALD (2003) | ▬ 0.946 | |||
| Argid | euro (€) (EUR) |
|||
| Traa ynnydagh | CET (UTC+1) | |||
| - | Souree (TTLS) | CEST (UTC+2) | ||
| Coad eddyr-voggyl | .mc | |||
| Coad çhellvane | +377 |
Ta Monaco, ny Prinsaght Monaco (Frangish: Principauté de Monaco; Monacish: Principatu de Múnegu; Iddaalish: Principato di Monaco; Ocsitaanish: Principat de Mónegue), ny steat ard-valjagh veg 'syn Oarpey Heear er coose hwoaie meanagh ny Meanvooir, as joarey eck lesh y Rank er tree çheughyn, as ny soie mygeayrt 16 km veih'n Iddaal. Ta'n çheer beggan ny sloo na 2 km² er eaghtyr lesh begnagh 33,000 cummaltee. Ta Monaco ny çheer smoo cummaltit rere glooaght y phobble 'sy theihll, as t'ee ny çheer Frangish sloo 'sy theihll. She Monaco ennym ny çheerey myrane lesh ennym y phreeu-valley. Dy mennick t'eh er credjal dy vel ee ny pargys-keesh, as ta shiartanse dy ny cummaltee nyn gummaltee feer verçhagh as ad çheet ass çheeraghyn joarree. Ta ny deiney shen jannoo seose mooar-chooid jeh'n sleih-earroo ec mygeayrt 84% earroo yn phobble.[4]
Ta Monaco ny reeriaght vunraghtoil as ny prinsaght, as she y Flah Albert II fer toshee yn steat. Ta Monaco er ny ve reirit ec Reeraghtys Grimaldi veih'n vlein 1297, as va seyrsnys y steat currit er enney dy h-oikoil liorish ny Conaantyn Frangagh-Monacagh 'sy vlein 1861. Faagail magh dy vel Monaco ny steat seyr, ta coadey ny çheerey ny reggyrtys Frangagh. Cha nel Monaco ny h-oltey jeh'n Unnaneys Oarpagh agh ta'n oarey eck myr argid cadjin ny çheerey.
Imraaghyn
[reagh | reagh y bun]- ↑ "Constitution de la Principauté". Coonseil y Reiltys. Er ny hashtey veih yn lhieggan bunneydagh er 22 Jerrey Souree 2011. Feddynit magh er 22 Boaldyn 2008.
- ↑ (Baarle) Monaco ec The World Factbook
- ↑ Marranys: Cha nel yn imraa taishbynit dy kiart. Jeeagh er y docamadys son sonreeaghtyn.
- ↑ (Baarle) Rheynn y Steat S.U. Per capita purchasing power parity GDP (US dept. of State 2006 est.): $30,000
Çheeraghyn yn Oarpey | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Steatyn kionedeeagh | yn Albaan · Andorra · Ard-valley yn Phaab4 · yn Armeain2 · yn Asserbajaan1 · yn Austeyr · Bosnia as Herzegovina · y Chassaghstaan1 · y Çheck · y Cheeprey2 · y Çheer Injil · y Çhorshey1 · y Chroit · y Clovack · y Clovean · y Danvarg · yn Eeslynn3 · yn Elveeish · yn Estaan · Finnlynn · y Ghermaan · y Ghreag · yn Iddaal · y Latvey · Liechtenstein · y Litaan · Lucsemburg · Moldova · Monaco · Montenegro · Nerin · Norlynn · yn Ookraan · y Pholynn · y Phortiugal · y Rank · Reeriaght Unnaneysit · y Romaan · y Roosh1 · San Marino · y Serb · y Spaainey · y Toolynn · y Turkee1 · yn Ungaar · y Valta · y Vassadoan Hwoaie · y Velaroosh · y Velg · y Vulgeyr | |||||||
| ||||||||
Ardjyn er lheh as kionedeeaght sthie oc |
| |||||||
 Ronney |
| Eddyrashoonagh | |
|---|---|
| Ashoonagh | |
| Çheer-oaylleeagh | |
| Ellyneyryn | |
| Sleih | |
| Elley |
 |
She bun ta'n art shoh. Cur rish, son foays y yannoo da Wikipedia. |
- Monaco
- Preeu-valjyn 'syn Oarpey
- Steatyn Creestee
- Steatyn ard-valjagh
- Çheeraghyn yn Oarpey
- Coloinyn Massaliagh
- Çheeraghyn-oltey Choonseil yn Oarpey
- Çheeraghyn-oltey Organisation internationale de la Francophonie
- Çheeraghyn-oltey Unnaneys y Veanvooir
- Çheeraghyn-oltey ny h-Ashoonyn Unnaneysit
- Ard-valjyn purtey er y Veanvooir
- Prinsaghtyn
- Steatyn as thallooyn bunnit 'sy vlein 1297
- Thallooyn Phobblaght Genova
- Meegrasteatyn yn Oarpey