Villerupt
| Villerupt | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | ||||||||
| Administrazioa | ||||||||
| Estatu burujabe | ||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | |||||||
| Eskualdea | ||||||||
| Departamendua | ||||||||
| Izen ofiziala | Villerupt | |||||||
| Posta kodea | 54190 | |||||||
| Geografia | ||||||||
| Koordenatuak | 49°28′11″N 5°55′43″E / 49.4697°N 5.9286°E | |||||||
![]() | ||||||||
| Azalera | 6,56 km² | |||||||
| Altitudea | 380 m, 309 m, 442 m eta 394 m | |||||||
| Mugakideak | Audun-le-Tiche, Rédange, Russange, Bréhain-la-Ville, Crusnes, Thil eta Tiercelet | |||||||
| Demografia | ||||||||
| Biztanleria | 10.102 (2023ko urtarrilaren 1a) | |||||||
| ||||||||
| Dentsitatea | 1.540 bizt/km² | |||||||
| Informazio gehigarria | ||||||||
| Hiri senidetuak | Riesa eta Příbram | |||||||
| mairie-villerupt.fr |
Villerupt Frantziako udalerri bat da, Meurthe eta Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 10.102 biztanle zituen 6,56 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Audun-le-Tiche, Rédange, Russange, Bréhain-la-Ville, Crusnes, Thil eta Tiercelet.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9 °C-koa da, 16,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 860 mm-koa da, urtarrilean 13,5 euri-egun eta uztailean 9,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Villette_(Meurthe_eta_Mosela) udalerrian dago, 25,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 909,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,8 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][5].
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 4.869 gizon, 5.220 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7]. |
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Villerupt udalerrian 9.994 biztanle zeuden eta 4.732 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,11 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]
Udalerrian 2.734 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (1.181). Guraso bakarreko 525 familietatik 439etan ama zen guraso bakarra. 1.211 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 762k seme-alaba bakarra zuten etxean, 530k bi, eta 232k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.181 bikoteetatik 126tan (% 10,7) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]
15 urte edo gehiago zituzten 8.377 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 46,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 66,9). 80 urte edo gehiagoko 718 biztanleetatik 633 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 85 kolektibitateren batean.[9]
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 41,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,7 izatezko bikotean eta % 3,0 PACS bidez lotuta). % 28,6 ezkongabeak ziren, % 8,3 alargunak eta % 7,4 dibortziatuak.[9]
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 29,8), eskulangileak (% 25,8), enplegatuak (% 19,1), erdi-mailako lanbideak (% 11,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 29,8) Meurthe eta Mosela departamenduko batez bestekoaren (% 29,2) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 5.098 etxebizitza zeuden. Horietatik 4.713 egoitza nagusi ziren, 79 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 306 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.895), eta apartamentuak gutxi ziren (2.181). Egoitza nagusietatik 2.746 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.904 alokairuan zeuden, 813 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 63 doan lagata.[10]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.316).[10]
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.561). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (3.647 etxebizitzatan). 2.706 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 2.377 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.447tan bi edo gehiago.[10]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 6.368 biztanleetatik 4.800 aktibo ziren (% 75,4), horietako 4.286 lanean (% 67,3) eta 514 langabezian (aktiboen % 10,7).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
1.568 ez-aktibotik 471 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 30,0), 359 erretiraturik zeuden (% 22,9) eta 738 bestelako ez-aktibo ziren (% 47,1).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria[oh 3]
Udalerrian 1.042 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 4.286 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.320 eurokoa zen, eta biztanleen % 23 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).
Departamenduarekiko konparaketa xehea |
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 58,5, ez-soldatapekoen errenta % 4,7, langabezia-sariak % 2,1. |
Ekonomia jarduerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an zeuden 239 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 8 janari enpresak ziren, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 24 eraikuntza enpresak ziren, 54 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 15 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 16 finantziazio enpresak ziren, 26 higiezinen enpresak ziren, 15 zerbitzu enpresak ziren, 35 administrazio publikoko enpresak ziren eta 26 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]
2009an zeuden norbanakoentzako 80 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 2 posta bulegoak, 6 banku bulegoak, 3 funerariak, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 4 autoeskolak, 1 igeltseroa, 5 margolariak, 5 zurginak, 5 iturginak, 6 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 12 ile apaindegiak, 10 jatetxeak, 5 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 3 apaindegiak.[12]
2009an zeuden 28 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 4 okindegiak, 3 harategiak, 1 liburu denda zen, 6 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen, 3 bitxi-dendak eta 3 lore-dendak ziren.[13]
2000. urtean Villerupt udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , 2 tratamendu luzeetarako ospitale, 2 osasun-zentro, 5 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 2 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Villerupt udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 606 ikaslekin.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 1997ko martxoaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Villette », fiche climatologique. .
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
- 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

