Edukira joan

Retornac

Retornac
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaLoira Garaia
BarrutiYssingeauxeko barrutia
Kantonamenducanton of Retournac
Izen ofizialaRetournac
Posta kodea43130
Geografia
Koordenatuak45°12′14″N 4°02′00″E / 45.2039°N 4.0333°E / 45.2039; 4.0333
Mapa
Azalera45,76 km²
Altitudea479 m, 1.064 m eta 658 m
MugakideakBeaux, Beauzac, Chamalières-sur-Loire, Mézères, Roche-en-Régnier, Sant Julian lo Pinet, Solignac-sous-Roche eta Tiranges
Demografia
Biztanleria3.007 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.603 (%54,1) (%45,9) 1.358 alt_right
Dentsitatea66 bizt/km²
ville-retournac.fr

Retornac (okzitanieraz Retornac, frantsesez eta ofizialki: Retournac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.007 biztanle zituen 45,76 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Beaux, Beauzac, Chamalières-sur-Loire, Mézères, Roche-en-Régnier, Sant Julian lo Pinet, Solignac-sous-Roche eta Tiranges.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
RetournacRetournac
Població amb 158 habitants (2000)Mézères (5,0 km)
Població amb 765 habitants (2000)Beaux (5,2 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko hego-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1500 mm artekoa, gutxiena udan, gehiena udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,9 °C-koa da, 16,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 725 mm-koa da, urtarrilean 8,2 euri-egun eta uztailean 6,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Sinjau udalerrian dago, 10,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 9,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 948,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37,1 °C-koa da, 2015ko uztailaren 7an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -22,2 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.358 gizon, 1.603 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.37
 
95+
 
0.00
0.37
 
90-94
 
3.81
1.10
 
85-89
 
4.12
2.65
 
80-84
 
2.25
3.31
 
75-79
 
3.18
8.62
 
70-74
 
8.86
9.72
 
65-69
 
8.55
10.09
 
60-64
 
6.99
7.44
 
55-59
 
7.24
7.36
 
50-54
 
6.30
7.73
 
45-49
 
5.55
4.34
 
40-44
 
5.80
5.45
 
35-39
 
5.24
5.08
 
30-34
 
3.62
4.42
 
25-29
 
3.43
2.50
 
20-24
 
2.74
4.34
 
15-19
 
6.67
6.11
 
10-14
 
6.92
5.38
 
5-9
 
5.12
3.61
 
0-4
 
3.62
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].
Hazkunde begetatiboa
Urtea200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Hazkunde begetatiboa −71−23−1−5−15−19−14−17−20−22−20−27−26−36−35−40−23
Jaiotzak 302821352828292029281824221814201116
Heriotzak 372744363343483446484044494450555139
Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu[8] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Retournac udalerrian 2.903 biztanle zeuden eta 1.385 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,10 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 36,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

2.903biztanle
1.385elkarbizitza-unitate
2,10lagun elkarbizitza-unitateko
855familia
Udalerria
% 23
% 29
% 10
% 37
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 855 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (407). Guraso bakarreko 135 familietatik 106etan ama zen guraso bakarra. 475 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 184k seme-alaba bakarra zuten etxean, 129k bi, eta 67k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 313 bikoteetatik 45tan (% 14,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

407
313
135
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean475
Seme-alaba bat184
Bi seme-alaba129
Hiru seme-alaba46
Lau edo gehiago21

15 urte edo gehiago zituzten 2.557 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 26,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 71,8). 80 urte edo gehiagoko 281 biztanleetatik 203 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 78 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 7
25-39% 14
40-54% 15
55-64% 26
65-79% 27
80 +% 27
Bikotean bizi da
15-24% 8
25-39% 66
40-54% 72
55-64% 66
65-79% 67
80 +% 39

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,4 izatezko bikotean eta % 7,5 PACS bidez lotuta). % 24,4 ezkongabeak ziren, % 8,7 alargunak eta % 7,3 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 42,7
Ezkongabea% 24,4
Izatezko bikotean% 9,4
Alarguna% 8,7
PACS bidez lotuta% 7,5
Dibortziatuta% 7,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 41,2), enplegatuak (% 17,1), eskulangileak (% 14,9), erdi-mailako lanbideak (% 11,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 41,2) Loira Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) gainetik dago. 19 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,4).[9]

Udalerria
% 12
% 17
% 15
% 41
Loira Garaia
% 14
% 14
% 16
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023
Kopurua%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak313% 22,6
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak407% 29,4
Guraso bakarrekoak135% 9,7
Kide bakarrekoak511% 36,9
Bestelakoak19% 1,4
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak407% 47,6
Seme-alabadun bikoteak313% 36,6
Guraso bakarrekoak135% 15,8
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean475% 55,6
Seme-alaba bat184% 21,5
Bi seme-alaba129% 15,1
Hiru seme-alaba46% 5,4
Lau seme-alaba edo gehiago21% 2,5
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta1.091% 42,7
Izatezko bikotean241% 9,4
PACS bidez lotuta191% 7,5
Ezkongabea624% 24,4
Alarguna223% 8,7
Dibortziatuta187% 7,3
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak19% 1,4
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak68% 4,9
Goi-mailako langileak82% 5,9
Erdi-mailako lanbideak164% 11,8
Enplegatuak237% 17,1
Eskulangileak207% 14,9
Erretiratuak570% 41,2
Bestelakoak38% 2,7
Iturria: INSEE, RP2023.

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.123 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.393 egoitza nagusi ziren, 371 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 359 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.700), eta apartamentuak gutxi ziren (405). Egoitza nagusietatik 1.018 beren jabearen bizilekuak ziren, 341 alokairuan zeuden, 83 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 34 doan lagata.[10]

2.123etxebizitza
1.393egoitza nagusi
1.700etxe
405apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.393
371
359
Egoitza nagusia (1.393)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (371)Hutsik (359)

Etxe mota

1.700
405
Etxea (1.700)Apartamentua (405)

Jabetza egoera

1.018
341
Jabeak (1.018)Alokairuan (341)HLM (83)Doan lagata (34)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (305).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik260
1919-1945178
1946-1970305
1971-1990283
1991-2005155
2006-2020174

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (601). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (508 etxebizitzatan). 908 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 651 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 599tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela11
2 gela85
3 gela282
4 gela413
5 gela edo gehiago601

Berogailu mota

348
508
499
Gas sarea (9)Fuel-olioa (348)Elektrizitatea (508)Gas botila (30)Bestelakoak (499)

Aparkalekua eta ibilgailuak

908aparkalekua
651ibilgailu 1
599ibilgailu 2+
Taula osoa: etxebizitzak, 2023
Kopurua%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia1.393% 65,6
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa371% 17,5
Hutsik359% 16,9
Etxe mota
Etxeak1.700% 80,1
Apartamentuak405% 19,1
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela11% 0,8
2 gela85% 6,1
3 gela282% 20,2
4 gela413% 29,6
5 gela edo gehiago601% 43,1
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik260% 18,7
1919-1945178% 12,8
1946-1970305% 21,9
1971-1990283% 20,3
1991-2005155% 11,1
2006-2020174% 12,5
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak1.018% 73,1
Alokairuan341% 24,5
HLM83% 6,0
Doan lagata34% 2,4
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea9% 0,6
Fuel-olioa348% 25,0
Elektrizitatea508% 36,5
Gas botila30% 2,2
Bestelakoak499% 35,8
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua908% 65,2
Ibilgailu bat651% 46,7
Bi ibilgailu edo gehiago599% 43,0
Iturria: INSEE, RP2023.

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.606 biztanleetatik 1.195 aktibo ziren (% 74,4), horietako 1.065 lanean (% 66,3) eta 130 langabezian (aktiboen % 10,9).

1.60615-64 urteko biztanle
% 74,4aktibo
% 66,3lanean
% 10,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 47,8
25-54 urte% 90,5
55-64 urte% 54,0
Gizonak% 76,7
Emakumeak% 72,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 25,5
BEPC, brebeta% 17,5
CAP-BEP% 11,8
Batxilergoa% 8,6
Goi-mailako +2% 5,0
Goi-mailako +3/4% 10,7
Goi-mailako +5% 8,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

411 ez-aktibotik 120 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 29,2), 128 erretiraturik zeuden (% 31,1) eta 163 bestelako ez-aktibo ziren (% 39,7).

Ez-aktiboak

% 29
% 31
% 40
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 11
% 24
% 29
% 25
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 592 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.065 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

592enplegu udalerrian
% 74,0soldatapeko
% 26,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.890 eurokoa zen, eta biztanleen % 15 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

23.890 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.140 €
% 15,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 12,4
Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 16,6
18-29 urte% 14,6
30-39 urte% 12,0
40-49 urte% 12,9
50-64 urte% 11,4
65-74 urte% 8,9
75 urte eta gehiago% 9,9

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 7,1
Errentariak% 26,1

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 63,4
Pentsio/erretiroak% 32,2
Ondarea, bestelakoak% 12,7
Gizarte-prestazioak% 4,9
Zuzeneko zergak−% 13,2

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 54,9, ez-soldatapekoen errenta % 6,4, langabezia-sariak % 2,1.

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 148 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 7 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 23 eraikuntza enpresak ziren, 26 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 9 finantziazio enpresak ziren, 10 higiezinen enpresak ziren, 14 zerbitzu enpresak ziren, 15 administrazio publikoko enpresak ziren eta 11 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 49 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 2 funerariak, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 4 margolariak, 9 zurginak, 2 iturginak, 3 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 6 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 11 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 kirol-denda zen eta 1 lore-denda zen.[13]

2000. urtean Retournac udalerrian 49 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.196 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an botika 1 eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Retournac udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 312 ikaslekin.

  1. Estazioko erregistroak 1989ko apirilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Yssingeaux », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Retornac
Morty Proxy This is a proxified and sanitized view of the page, visit original site.