Edukira joan

Parly

Parly
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Yonne
BarrutiAuxerreko barrutia
Kantonamenducanton of Toucy
Izen ofizialaParly
Posta kodea89240
Geografia
Koordenatuak47°45′53″N 3°20′51″E / 47.7647°N 3.3475°E / 47.7647; 3.3475
Mapa
Azalera20,77 km²
Altitudea157 m, 320 m eta 248 m
MugakideakBeauvoir, Diges, Merry-la-Vallée, Pourrain eta Toucy
Demografia
Biztanleria817 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 403 (%48,7) (%51,3) 424 alt_right
Dentsitatea39 bizt/km²

Parly Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 817 biztanle zituen 20,77 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Beauvoir, Diges, Merry-la-Vallée, Pourrain eta Toucy.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ParlyParly
Població amb 336 habitants (2000)Beauvoir (3,8 km)
Població amb 1409 habitants (2000)Pourrain (4,7 km)
Població amb 428 habitants (2000)Égleny (5,0 km)
Població amb 2672 habitants (2000)Toucy (5,1 km)
Població amb 1138 habitants (2000)Diges (5,5 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona)[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da, 15,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 788 mm-koa da, urtarrilean 12,1 euri-egun eta uztailean 7,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Montholon udalerrian dago, 11,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 727,4 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,7 °C-koa da, 2019ko uztailaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -23,5 °C-koa da, 1986ko otsailaren 25an lortua[oh 1][3].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[4]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 424 gizon, 403 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.18
 
90-94
 
1.24
0.00
 
85-89
 
2.48
1.18
 
80-84
 
2.48
6.13
 
75-79
 
8.68
7.08
 
70-74
 
0.00
8.25
 
65-69
 
8.68
4.95
 
60-64
 
6.45
4.95
 
55-59
 
6.45
7.31
 
50-54
 
9.18
7.55
 
45-49
 
9.18
10.14
 
40-44
 
6.45
6.37
 
35-39
 
2.73
1.18
 
30-34
 
3.97
6.13
 
25-29
 
5.21
3.77
 
20-24
 
5.21
3.77
 
15-19
 
6.70
7.55
 
10-14
 
2.73
7.55
 
5-9
 
6.70
4.95
 
0-4
 
5.46
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[5].
Hazkunde begetatiboa
Urtea200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Hazkunde begetatiboa 466026365−2750−1−22−1−1
Jaiotzak 101311571491077981236534
Heriotzak 6755586429231248345
Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu[6] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Parly udalerrian 817 biztanle zeuden eta 369 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,21 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 36,0). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 30,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[7]

817biztanle
369elkarbizitza-unitate
2,21lagun elkarbizitza-unitateko
253familia
Udalerria
% 30
% 36
% 30
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 253 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (133). 138 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 52k seme-alaba bakarra zuten etxean, 53k bi, eta 11k hiru edo gehiago.[7]

133
110
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean138
Seme-alaba bat52
Bi seme-alaba53
Hiru seme-alaba11
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 670 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 55,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 82,0).[7]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 9
40-54% 14
55-64% 16
65-79% 24
80 +% 56
Bikotean bizi da
15-24% 10
25-39% 77
40-54% 74
55-64% 82
65-79% 73
80 +% 36

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 22,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 15,2 izatezko bikotean eta % 7,6 PACS bidez lotuta). % 21,6 ezkongabeak ziren, % 5,2 alargunak eta % 5,1 dibortziatuak.[7]

Ezkonduta% 45,2
Ezkongabea% 21,6
Izatezko bikotean% 15,2
PACS bidez lotuta% 7,6
Alarguna% 5,2
Dibortziatuta% 5,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 39,8), erdi-mailako lanbideak (% 16,8), enplegatuak (% 15,4), goi-mailako langileak (% 14,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 39,8) Yonne departamenduko batez bestekoaren (% 36,5) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[7]

Udalerria
% 14
% 17
% 15
% 11
% 40
Yonne
% 13
% 15
% 17
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023
Kopurua%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak110% 29,8
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak133% 36,0
Guraso bakarrekoak10% 2,7
Kide bakarrekoak111% 30,1
Bestelakoak5% 1,4
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak133% 52,6
Seme-alabadun bikoteak110% 43,5
Guraso bakarrekoak10% 4,0
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean138% 54,5
Seme-alaba bat52% 20,6
Bi seme-alaba53% 20,9
Hiru seme-alaba11% 4,3
Lau seme-alaba edo gehiago0% 0,0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta303% 45,2
Izatezko bikotean102% 15,2
PACS bidez lotuta51% 7,6
Ezkongabea145% 21,6
Alarguna35% 5,2
Dibortziatuta34% 5,1
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak0% 0,0
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak0% 0,0
Goi-mailako langileak52% 14,1
Erdi-mailako lanbideak62% 16,8
Enplegatuak57% 15,4
Eskulangileak41% 11,1
Erretiratuak147% 39,8
Bestelakoak10% 2,7
Iturria: INSEE, RP2023.

2023 erroldaren arabera, udalerrian 497 etxebizitza zeuden. Horietatik 361 egoitza nagusi ziren, 93 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 43 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (484), eta apartamentuak gutxi ziren (6). Egoitza nagusietatik 324 beren jabearen bizilekuak ziren, 28 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 9 doan lagata.[8]

497etxebizitza
361egoitza nagusi
484etxe
6apartamentu

Etxebizitza multzoa

361
93
43
Egoitza nagusia (361)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (93)Hutsik (43)

Etxe mota

484
Etxea (484)Apartamentua (6)

Jabetza egoera

324
Jabeak (324)Alokairuan (28)Doan lagata (9)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (106).[8]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik106
1919-194541
1946-197028
1971-199074
1991-200550
2006-202056

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (212). 166 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 300 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 146 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 204tan bi edo gehiago.[8]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela15
3 gela52
4 gela79
5 gela edo gehiago212

Berogailu mota

64
105
166
Fuel-olioa (64)Elektrizitatea (105)Gas botila (26)Bestelakoak (166)

Aparkalekua eta ibilgailuak

300aparkalekua
146ibilgailu 1
204ibilgailu 2+
Taula osoa: etxebizitzak, 2023
Kopurua%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia361% 72,6
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa93% 18,7
Hutsik43% 8,7
Etxe mota
Etxeak484% 97,4
Apartamentuak6% 1,2
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela3% 0,8
2 gela15% 4,2
3 gela52% 14,4
4 gela79% 21,9
5 gela edo gehiago212% 58,7
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik106% 29,4
1919-194541% 11,4
1946-197028% 7,8
1971-199074% 20,5
1991-200550% 13,9
2006-202056% 15,5
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak324% 89,8
Alokairuan28% 7,8
HLM0% 0,0
Doan lagata9% 2,5
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea0% 0,0
Fuel-olioa64% 17,7
Elektrizitatea105% 29,1
Gas botila26% 7,2
Bestelakoak166% 46,0
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua300% 83,1
Ibilgailu bat146% 40,4
Bi ibilgailu edo gehiago204% 56,5
Iturria: INSEE, RP2023.

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 509 biztanleetatik 415 aktibo ziren (% 81,5), horietako 387 lanean (% 76,0) eta 27 langabezian (aktiboen % 6,5).

50915-64 urteko biztanle
% 81,5aktibo
% 76,0lanean
% 6,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 53,5
25-54 urte% 96,8
55-64 urte% 59,4
Gizonak% 80,6
Emakumeak% 82,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 24,0
BEPC, brebeta% 5,0
CAP-BEP% 7,0
Batxilergoa% 4,4
Goi-mailako +2% 7,6
Goi-mailako +3/4% 3,0
Goi-mailako +5% 3,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

94 ez-aktibotik 31 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,0), 45 erretiraturik zeuden (% 47,9) eta 18 bestelako ez-aktibo ziren (% 19,1).

Ez-aktiboak

% 33
% 48
% 19
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 8
% 14
% 31
% 24
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 104 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 387 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

104enplegu udalerrian
% 64,4soldatapeko
% 35,6ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.550 eurokoa zen.

26.550 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.590 €
Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 24,8
18-29 urte% 18,4
30-39 urte% 16,9
40-49 urte% 16,9
50-64 urte% 14,2
65-74 urte% 9,8
75 urte eta gehiago% 8,1

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 8,1
Errentariak% 33,8

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 64,6
Pentsio/erretiroak% 34,1
Ondarea, bestelakoak% 10,2
Gizarte-prestazioak% 5,6
Zuzeneko zergak−% 14,5

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 56,4, ez-soldatapekoen errenta % 6,1, langabezia-sariak % 2,1.

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 24 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[9]

2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 igeltseroak, 1 margolaria, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.[10]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.[11]

2000. urtean Parly udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 828 hektarea erabiltzen.[12]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1982ko azaroaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Aillant », fiche climatologique. .
  4. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  5. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  6. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  7. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  8. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  10. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  11. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  12. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Parly
Morty Proxy This is a proxified and sanitized view of the page, visit original site.