Moriat

Moriat
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua	Puy-de-Dôme
Barruti	Issoireko barrutia
Kantonamendu	canton of Saint-Germain-Lembron
Izen ofiziala	Moriat Mauriat
Posta kodea	63340
Geografia
Koordenatuak	45°24′18″N 3°15′41″E
Azalera	10,81 km²
Altitudea	460 m, 419 m, 660 m eta 483 m
Mugakideak	Chambezon, Lempdes-sur-Allagnon, Sainte-Florine, Charbonnier-les-Mines, Saint-Gervazy eta Vichel
Demografia
Biztanleria	392 (2023ko urtarrilaren 1a)
181 (%46,6)   (%53,4) 207
Dentsitatea	36 bizt/km²
mairie-moriat.fr

Moriat (frantsesez eta ofizialki: Moriat) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 392 biztanle zituen 10,81 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Chambezon, Lempdes-sur-Allagnon, Sainte-Florine, Charbonnier-les-Mines, Saint-Gervazy eta Vichel.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa

Moriat

Lempdes-sur-Allagnon (2,3 km)

Charbonnier-les-Mines (2,4 km)

Vichel (2,9 km)

Chambezon (3,1 km)

Saint-Gervazy (3,6 km)

Frugères-les-Mines (4,2 km)

Sainte-Florine (4,7 km)

Collanges (4,8 km)

Beaulieu (5,0 km)

Léotoing (5,5 km)

Auzat-la-Combelle (5,7 km)

Brassac-les-Mines (5,8 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta). RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da, 16,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 638 mm-koa da, urtarrilean 7,2 euri-egun eta uztailean 6,4 egun izanik. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Autrac udalerrian dago, 13,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 711,4 mm-koa delarik. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,4 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 7an lortua.

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 207 gizon, 181 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 0.00   95+   0.00 0.00   90-94   0.00 4.83   85-89   2.76 4.83   80-84   2.76 0.00   75-79   2.76 7.73   70-74   0.00 7.73   65-69   8.84 4.83   60-64   2.76 4.83   55-59   5.52 10.14   50-54   17.13 0.00   45-49   2.76 10.14   40-44   0.00 10.14   35-39   14.36 2.42   30-34   8.84 4.83   25-29   2.76 4.83   20-24   8.84 4.83   15-19   2.76 7.73   10-14   11.60 2.42   5-9   5.52 7.73   0-4   0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Hazkunde begetatiboa

Urtea 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 Hazkunde begetatiboa −2 5 −2 5 −3 −2 2 1 −2 3 3 1 −2 −2 1 0 0 2 Jaiotzak 4 7 4 5 3 1 4 4 4 4 5 4 2 2 4 4 2 4 Heriotzak 6 2 6 0 6 3 2 3 6 1 2 3 4 4 3 4 2 2 Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Moriat udalerrian 392 biztanle zeuden eta 183 elkarbizitza unitate, hau da, 2,14 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 34,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).

392biztanle

183elkarbizitza-unitate

2,14lagun elkarbizitza-unitateko

120familia

Udalerria

% 28

% 28

% 9

% 34

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 120 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (52). Guraso bakarreko 16 familietatik 16etan ama zen guraso bakarra. 52 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.

52

52

16

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: eskulangileak (% 31,1), erretiratuak (% 28,4), enplegatuak (% 11,5), erdi-mailako lanbideak (% 8,7). Talde nagusia (eskulangileak, % 31,1) Puy-de-Dôme departamenduko batez bestekoaren (% 13,3) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 5,5).

Udalerria

% 9

% 12

% 31

% 29

Puy-de-Dôme

% 11

% 15

% 15

% 13

% 32

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

Kopurua % Elkarbizitza-unitateak Seme-alabekin bizi ziren bikoteak 52 % 28,4 Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak 52 % 28,4 Guraso bakarrekoak 16 % 8,7 Kide bakarrekoak 63 % 34,4 Bestelakoak 0 % 0,0 Familiak Seme-alabarik gabeko bikoteak 52 % 43,3 Seme-alabadun bikoteak 52 % 43,3 Guraso bakarrekoak 16 % 13,3 25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean 52 % 43,3 Seme-alaba bat 37 % 30,8 Bi seme-alaba 31 % 25,8 Hiru seme-alaba 0 % 0,0 Lau seme-alaba edo gehiago 0 % 0,0 Egoera zibila (15 urte edo gehiago) Ezkonduta 128 % 38,8 Izatezko bikotean 61 % 18,5 PACS bidez lotuta 28 % 8,5 Ezkongabea 71 % 21,5 Alarguna 19 % 5,8 Dibortziatuta 23 % 7,0 Erreferentziazko pertsonaren lanbidea Nekazariak 10 % 5,5 Artisau, merkatari eta enpresa-buruak 5 % 2,7 Goi-mailako langileak 10 % 5,5 Erdi-mailako lanbideak 16 % 8,7 Enplegatuak 21 % 11,5 Eskulangileak 57 % 31,1 Erretiratuak 52 % 28,4 Bestelakoak 10 % 5,5 Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 215 etxebizitza zeuden. Horietatik 180 egoitza nagusi ziren, 10 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 24 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (206), eta apartamentuak gutxi ziren (7). Egoitza nagusietatik 149 beren jabearen bizilekuak ziren, 25 alokairuan zeuden, 8 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.

215etxebizitza

180egoitza nagusi

206etxe

7apartamentu

Etxebizitza multzoa

180

24

Egoitza nagusia (180)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (10)Hutsik (24)

Etxe mota

206

Etxea (206)Apartamentua (7)

Jabetza egoera

149

25

Jabeak (149)Alokairuan (25)HLM (8)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (69).

Eraikuntza garaia

1919 aurretik69

1919-194520

1946-197019

1971-199029

1991-200515

2006-202027

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (73). Fuel-olioa zen berogailu mota nagusia (69 etxebizitzatan). 137 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 76 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 91tan bi edo gehiago.

Gela kopurua

1 gela1

2 gela8

3 gela39

4 gela60

5 gela edo gehiago73

Berogailu mota

69

37

64

Gas sarea (2)Fuel-olioa (69)Elektrizitatea (37)Gas botila (9)Bestelakoak (64)

Aparkalekua eta ibilgailuak

137aparkalekua

76ibilgailu 1

91ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

Kopurua % Etxebizitza multzoa Egoitza nagusia 180 % 83,7 Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa 10 % 4,7 Hutsik 24 % 11,2 Etxe mota Etxeak 206 % 95,8 Apartamentuak 7 % 3,3 Gela kopurua (egoitza nagusiak) 1 gela 1 % 0,6 2 gela 8 % 4,4 3 gela 39 % 21,7 4 gela 60 % 33,3 5 gela edo gehiago 73 % 40,6 Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak) 1919 aurretik 69 % 38,3 1919-1945 20 % 11,1 1946-1970 19 % 10,6 1971-1990 29 % 16,1 1991-2005 15 % 8,3 2006-2020 27 % 15,0 Jabetza egoera (egoitza nagusiak) Jabeak 149 % 82,8 Alokairuan 25 % 13,9 HLM 8 % 4,4 Doan lagata 6 % 3,3 Berogailu mota (egoitza nagusiak) Gas sarea 2 % 1,1 Fuel-olioa 69 % 38,3 Elektrizitatea 37 % 20,6 Gas botila 9 % 5,0 Bestelakoak 64 % 35,6 Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak) Aparkalekua 137 % 76,1 Ibilgailu bat 76 % 42,2 Bi ibilgailu edo gehiago 91 % 50,6 Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 244 biztanleetatik 202 aktibo ziren (% 82,8), horietako 182 lanean (% 74,6) eta 19 langabezian (aktiboen % 9,4).

24415-64 urteko biztanle

% 82,8aktibo

% 74,6lanean

% 9,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 60,0

25-54 urte% 94,0

55-64 urte% 55,3

Gizonak% 80,2

Emakumeak% 83,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 15,8

BEPC, brebeta% 0,0

CAP-BEP% 8,5

Batxilergoa% 15,4

Goi-mailako +2% 2,9

Goi-mailako +3/4% 7,1

Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

43 ez-aktibotik 16 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 37,2), 17 erretiraturik zeuden (% 39,5) eta 9 bestelako ez-aktibo ziren (% 20,9).

Ez-aktiboak

% 37

% 40

% 21

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria

% 8

% 19

% 22

% 40

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 30 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 182 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.

30enplegu udalerrian

% 43,3soldatapeko

% 56,7ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.400 eurokoa zen.

24.400 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.040 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) 18 urtez azpiko% 21,0 18-29 urte% 21,2 30-39 urte% 14,2 40-49 urte% 14,2 50-64 urte% 12,3 65-74 urte% 9,0 75 urte eta gehiago% 8,5 Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Jabeak% 6,3 Errentariak% 31,2 Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta% 68,7 Pentsio/erretiroak% 30,0 Ondarea, bestelakoak% 11,9 Gizarte-prestazioak% 4,7 Zuzeneko zergak−% 15,3 Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 61,8, ez-soldatapekoen errenta % 4,8, langabezia-sariak % 2,0.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 iturgina eta 1 ile apaindegia.

2000. urtean Moriat udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 800 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Kanpo estekak

• (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
• (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
• (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

• Datuak: Q647874
• Multimedia: Moriat / Q647874