Edukira joan

Lafat

Lafat
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
DepartamenduaCreuse
Izen ofizialaLafat
Posta kodea23800
Geografia
Koordenatuak46°20′05″N 1°36′50″E / 46.3347°N 1.6139°E / 46.3347; 1.6139
Mapa
Azalera21,28 km²
Altitudea261 m, 368 m eta 311 m
MugakideakBazelat, La Chapelle-Baloue, Crozant, Maison-Feyne, Sagnat eta Saint-Germain-Beaupré
Demografia
Biztanleria328 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 151 (%47,6) (%52,4) 166 alt_right
Dentsitatea15 bizt/km²
paysdunois.fr

Lafat (frantsesez eta ofizialki: Lafat) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Creuse departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 328 biztanle zituen 21,28 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bazelat, La Chapelle-Baloue, Crozant, Maison-Feyne, Sagnat eta Saint-Germain-Beaupré.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LafatLafat
Població amb 203 habitants (2000)Sagnat (3,6 km)
Població amb 293 habitants (2000)Maison-Feyne (4,3 km)
Població amb 314 habitants (2000)Colondannes (5,1 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,9 °C-koa da, 4,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 926 mm-koa da, urtarrilean 12,6 euri-egun eta uztailean 8,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Dun-le-Palestel udalerrian dago, 4,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 920,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41 °C-koa da, 1974ko abuztuaren 15an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,8 °C-koa da, 2012ko otsailaren 6an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 166 gizon, 151 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
3.01
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
3.31
2.41
 
80-84
 
13.91
6.02
 
75-79
 
6.62
15.66
 
70-74
 
17.22
18.67
 
65-69
 
9.93
11.45
 
60-64
 
9.93
3.01
 
55-59
 
9.93
12.65
 
50-54
 
3.31
0.00
 
45-49
 
0.00
9.04
 
40-44
 
3.31
6.02
 
35-39
 
6.62
3.01
 
30-34
 
0.00
6.02
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
6.62
3.01
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
3.31
0.00
 
0-4
 
5.96
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].
Hazkunde begetatiboa
Urtea200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Hazkunde begetatiboa −8−4−3−3−6−3−8−41−8−7−5−4−3−1−5−1−5
Jaiotzak 321323022102101020
Heriotzak 1164686861977532535
Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu[8] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lafat udalerrian 328 biztanle zeuden eta 188 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,74 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 44,1), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

328biztanle
188elkarbizitza-unitate
1,74lagun elkarbizitza-unitateko
95familia
Udalerria
% 35
% 44
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 95 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (65). Guraso bakarreko 15 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 80 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

65
15
15
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 39,4), erdi-mailako lanbideak (% 16,0), enplegatuak (% 13,3), eskulangileak (% 10,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 39,4) Creuse departamenduko batez bestekoaren (% 42,3) azpitik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 8,0).[9]

Udalerria
% 16
% 13
% 11
% 39
Creuse
% 11
% 15
% 12
% 42
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023
Kopurua%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak15% 8,0
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak65% 34,6
Guraso bakarrekoak15% 8,0
Kide bakarrekoak83% 44,1
Bestelakoak10% 5,3
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak65% 68,4
Seme-alabadun bikoteak15% 15,8
Guraso bakarrekoak15% 15,8
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean80% 84,2
Seme-alaba bat10% 10,5
Bi seme-alaba5% 5,3
Hiru seme-alaba0% 0,0
Lau seme-alaba edo gehiago0% 0,0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta141% 46,7
Izatezko bikotean34% 11,3
PACS bidez lotuta6% 2,0
Ezkongabea63% 20,9
Alarguna30% 9,9
Dibortziatuta29% 9,6
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak15% 8,0
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak5% 2,7
Goi-mailako langileak10% 5,3
Erdi-mailako lanbideak30% 16,0
Enplegatuak25% 13,3
Eskulangileak20% 10,6
Erretiratuak74% 39,4
Bestelakoak10% 5,3
Iturria: INSEE, RP2023.

2023 erroldaren arabera, udalerrian 322 etxebizitza zeuden. Horietatik 183 egoitza nagusi ziren, 102 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 38 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (317), eta apartamentuak gutxi ziren (4). Egoitza nagusietatik 164 beren jabearen bizilekuak ziren, 14 alokairuan zeuden, 4 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[10]

322etxebizitza
183egoitza nagusi
317etxe
4apartamentu

Etxebizitza multzoa

183
102
38
Egoitza nagusia (183)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (102)Hutsik (38)

Etxe mota

317
Etxea (317)Apartamentua (4)

Jabetza egoera

164
Jabeak (164)Alokairuan (14)HLM (4)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (84).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik84
1919-194523
1946-197031
1971-199018
1991-200512
2006-202012

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (100). 84 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 135 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 88 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 80tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela10
3 gela21
4 gela51
5 gela edo gehiago100

Berogailu mota

47
41
84
Gas sarea (2)Fuel-olioa (47)Elektrizitatea (41)Gas botila (8)Bestelakoak (84)

Aparkalekua eta ibilgailuak

135aparkalekua
88ibilgailu 1
80ibilgailu 2+
Taula osoa: etxebizitzak, 2023
Kopurua%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia183% 56,8
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa102% 31,7
Hutsik38% 11,8
Etxe mota
Etxeak317% 98,4
Apartamentuak4% 1,2
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela0% 0,0
2 gela10% 5,5
3 gela21% 11,5
4 gela51% 27,9
5 gela edo gehiago100% 54,6
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik84% 45,9
1919-194523% 12,6
1946-197031% 16,9
1971-199018% 9,8
1991-200512% 6,6
2006-202012% 6,6
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak164% 89,6
Alokairuan14% 7,7
HLM4% 2,2
Doan lagata5% 2,7
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea2% 1,1
Fuel-olioa47% 25,7
Elektrizitatea41% 22,4
Gas botila8% 4,4
Bestelakoak84% 45,9
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua135% 73,8
Ibilgailu bat88% 48,1
Bi ibilgailu edo gehiago80% 43,7
Iturria: INSEE, RP2023.

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 166 biztanleetatik 122 aktibo ziren (% 73,5), horietako 109 lanean (% 65,7) eta 13 langabezian (aktiboen % 10,7).

16615-64 urteko biztanle
% 73,5aktibo
% 65,7lanean
% 10,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 57,1
25-54 urte% 87,1
55-64 urte% 55,9
Gizonak% 71,4
Emakumeak% 74,4

44 ez-aktibotik 7 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 15,9), 19 erretiraturik zeuden (% 43,2) eta 19 bestelako ez-aktibo ziren (% 43,2).

Ez-aktiboak

% 16
% 43
% 43
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 24 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 109 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

24enplegu udalerrian
% 20,8soldatapeko
% 79,2ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.600 eurokoa zen.

22.600 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.210 €
Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 29,0
18-29 urte% 22,0
30-39 urte% 21,0
40-49 urte% 21,0
50-64 urte% 19,2
65-74 urte% 13,0
75 urte eta gehiago% 15,0

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 13,7
Errentariak% 35,3

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 55,4
Pentsio/erretiroak% 40,2
Ondarea, bestelakoak% 11,0
Gizarte-prestazioak% 5,8
Zuzeneko zergak−% 12,4

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 46,3, ez-soldatapekoen errenta % 7,2, langabezia-sariak % 1,9.

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak eta 1 iturgina.[12]

2000. urtean Lafat udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.343 hektarea erabiltzen.[13]

  1. Estazioko erregistroak 1971ko azaroaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Dun Le Palestel », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Lafat
Morty Proxy This is a proxified and sanitized view of the page, visit original site.