Concha Buika

Concha Buika
	; Irudi gehiago
Bizitza
Jaiotzako izen-deiturak	María Concepción Balboa Buika
Jaiotza	Palma Mallorcakoa, 1972ko maiatzaren 11 (54 urte)
Herrialdea	Espainia ; Ekuatore Ginea
Talde etnikoa	Equatorial Guineans (en)
Lehen hizkuntza	gaztelania; bubiera
Familia
Aita	Juan Balboa Boneke
Haurrideak	ikusi Boré Buika; Guillem Balboa Buika (en) ;
Hezkuntza
Hizkuntzak	katalana; gaztelania; ingelesa
Jarduerak
Jarduerak	abeslaria, konpositorea, disko-ekoizlea, olerkaria eta musikaria
Jasotako sariak	ikusi Ramon Llull Award ; Arte Ederretako Merituaren Urrezko Domina ;
Izengoitia(k)	Buika
Genero artistikoa	flamenco jazz (en) ; jazza; pop musika; Latinoamerikar musika
Musika instrumentua	ahotsa
Diskoetxea	Warner Music Group

María Concepción Balboa Buika (Palma Mallorcakoa, 1972ko maiatzaren 11), Concha Buika izenaz ezaguna, espainiar abeslaria da, ekuatoreginear jatorrikoa. 2022an, Espainiako Kultura Ministerioak ematen duen Arte Ederretako Merezimenduaren Urrezko Domina jaso zuen.^[1]

Bizitza

Balear Uharteetan jaio zen, bertan bizi baitzen bere familia, Ekuatore Gineako erbesteratu politikoak. Juan Balboa Boneke Gineako politikari eta idazle ohiaren eta Honorina Buikaren alaba da. Palmako Son Gotleu auzoko ijitoen komunitatea bigarren etxebizitza izan zen beretzat, eta benetako adierazpidea aurkitu zuen flamenkoan, baita pobreziaren eta marjinaltasunaren errealitate gogorretik ihes egiteko irtenbide ezin hobea ere. Flamenko eta jazz uztartu ditu.^[2]^[3]

Musika ibilbidea

Concha Buikaren lehen diskoa Mestizüo izan zen, 2000. urtean atera zen. 2006an, Mi niña Lola argitaratu zuen izen bereko kanta txalotuarekin, Pepe Pintoren jatorrizkoa, eta Ojos verdes taldearen koplaren bertsioa.

2008an, Marizarekin, fado abeslari portugaldarrarekin batera aritu zen Terra (Pequeña Veridades) diskoan sartutako duo batean eta Elefthería Arvanitákirekin Mírame kantuan.

2008an, Niña de fuego bere laugarren diskoak nazioarteko ibilbidea zabaldu zion. Los Angelesen, Miamin eta New Yorken kontzertuak eman ondoren, diskoak 2008ko Grammy Latino sarietarako bi izendapen jaso zituen, «Urteko Albuma» eta «Ekoizpen Onena» kategorian. Diskoaren edizio berezi bat Buikaren poema liburu batekin batera jarri zuten salgai, autorretratuz ilustratuta.^[4]

2009ko irailean, Nelly Furtadorekin egindako kolaborazio bat merkaturatu zen, Fuerte izeneko abestian, emakumearen indarraren ereserkia. Tomeu Penyarekin batera kantatu zuen Ho feim kantuan.

2009ko urriaren 20an, El último trago diskoa jarri zuen salgai, Chavela Vargasi eta Bebo Valdesi 90. urtebetetzean egindako omenaldia, Kubako Abdala estudioetan Chucho Valdes eta bere laukotearekin zuzenean grabatua. Albumari esker, musika tradizional tropikaleko album onenaren lehen Grammy saria eskuratu zuen.^[5]^[6]

Pedro Almodovarrek bere bi abesti aukeratu zituen La piel que habito filmaren soinu-bandarako: Por el amor de amar eta Se me fue fácil.^[7]

2010eko azaroaren 5ean, on line argitaratutako artikulu batek npr.com «Voz de la libertad» gisa definitu zuen, 50 Great Voices izeneko zerrendan beste 50 ahotsekin elkartuz.^[8]

2011n, Chick Corearen gonbidatu berezia izan zen Blue Note jazz klubean emandako kontzertu batean, New Yorken. Urte horretan bertan Miamin kokatu zen, Ameriketako Estatu Batuetako kontzertu eskari handiari erantzun ahal izateko. 2015ean Gran Reserva espainiarrean oinarritutako Caminos de Guanajuato telenobela mexikarraren goiburuari ahotsa jarri zion, En el último trago abestiarekin.^[9]

2017an, Gay Harrotasunaren egunaren ospakizunen harira, kontzientziazio kanpaina batean parte hartu zuen beste LGBT pertsona ospetsu batzuekin batera, hala nola Sandra Barneda, Miquel Iceta, Fernando Grande-Marlaska eta Luis Alegre Zahonero.^[10]^[11]

2019an, Carlos Santanarekin batera "Los invisibles" abestia grabatu zuen jorubera hizkuntzan eta "Africa Speaks (euskaraz: Afrika mintzo)" diskoaren barruan.

2023ko Operación Triunfo saioan epaimahaikide izan zen Cristina Regatero eta Pablo Roussekin batera. Buikak ez du Ameriketako Estatu Batuetan birarik egin 2020tik, All Parts Move bere kudeaketa konpainiarekin zituen zorrengatik bere aurka emandako epai bat dela eta.^[12]^[13]

Diskografia

Deadbeat, 2018 (bakuna, ekainaren 22a)
Para mí, 2017
Vivir sin miedo, 2015
La noche más larga, 2013
En mi piel, 2011 (bilduma)
El último trago, 2009, Chucho Valdés piano-jolearekin batera
Niña de fuego, 2008 (Luxuzko edizioa: 2cd's + Poema liburua)
Niña de fuego, 2008
Mi niña Lola, 2006 (Edizio berezia CD+DVD)
Mi niña Lola, 2006
Buika, 2005
Mestizüo, 2000, Jacob Sureda piano-jolearekin batera

Lankidetzak

Navajita Plateá: "Frío sin ti" (2017)
Meta and the Cornerstones': "Do" eta "Regardless" (2017)
Vahagni "Hov Arek Sarer Jan" (2015)
Hainbat artista: "One Woman" (UN Women) (2013)
Yasmin Levy : "Olvídate de mí" (2012)
Anoushka Shankar "Casi uno" (2011)
Antonio Carmona: "Las novedades" (2011)
Seal: "You get me" (2010)
Javier Limón: "Oro santo" (2010)
Dany Noel: "Esa boca" (2010)
Iván "Melón" Lewis eta Sandra Carrasco: "Mírame" eta "Perla marina" (2010)
Nelly Furtado: "Fuerte" (2009)
Eleftheria Arvanitaki: “Mírame” (2008)
Javier Limón Limón: "Habanerias" (2008)
Mariza: "Pequeñas verdades" (2008)
Ramon Porrina: "Buleria" (2007)
Jose Luis Perales: "No es casualidad" (2006)
Armando Manzanero: "Nos hizo falta tiempo" (2005)
Bebo Valdés: "Bahía negra" (2005)
Victoria Abril : "Putcheros do Brasil" (2005)
Javier Limón: "En el mismo lugar" (2005)
Kiko Navarro: "Soñando contigo"
Smurf & perry: "Loving you" (2001)

Sariak eta aintzatespenak

Urrezko diskoa "Mi niña Lola" albumagatik (Joaquín Sabinak emana) (2006)
Urrezko diskoa "El último trago" albumagatik (Kolonbia, 2010)
Espainiako abesti album onenaren saria jaso zuen "Mi niña Lola" albumagatik (2007)
Ekoizle artistiko onenaren Musika Saria, "Mi niña Lola" albumagatik (Javier Limón) (2007)
Alemaniar kritika fonografikoaren saria, "Mi niña Lola" albumagatik (2007)
Grammy Latinoa Bilduma tradizional tropikal onenari, "El último trago" albumagatik (2010)

Izendapenak

Besteak beste, izendapen hauexek izan ditu:

Grammy Latindarra “Albumik Onenari”, “Niña de fuego (2008, Warner / Casa Limón)” albumagatik
Grammy Latinoa “Ekoizpen Onenaren” atalean, “Niña de fuego” albumagatik (2008, Warner / Casa Limón)
Grammy Latinoa “Urteko grabaketa”-n, “Erraza egin zitzaidan” (2009, Warner / B by B LLc) kantuagatik
Mobo Awards sariak "New comers" kategorian (2010, Britainia Handia)
Auditorio Nazionaleko Ilargi Sariak "Musika Iberoamerikarra" kategorian (2010, Mexiko)
Grammy Latinoa “Urteko grabaketa”-n, “Ahanzturaren ontzia” gaiagatik (2013, Warner / B by B LLc)
Grammy saria "Best Latin Jazz Album" albumari "Gaurik Luzeena" albumagatik (2014, Warner / B by B LLc. eE.UU (e) n
Grammy Latinoa “Urteko grabaketa”-n, “Itzuliko banaiz” (2015, Warner / B by B LLc) gaiagatik
Grammy saria "Best World Music Album" albumari, "Para Mí" albumagatik (2017, Warner Music Spain S.L. ).

Erreferentziak

↑ Ministerio de Cultura y Deporte: «Real Decreto 1083/2022, de 27 de diciembre, por el que se concede la Medalla al Mérito en las Bellas Artes, en su categoría de oro, a las personas y entidades que se relacionan.». Boletín Oficial del Estado (311): 188214 a 188215. 28 de diciembre de 2022. Consultado el 7 de enero de 2023.
↑ Puddington, Santiago. (21 de agosto de 2012). “Los artistas somos los verdaderos políticos”. larazon.com.ar.
↑ Bio. .
↑ Diario de Mallorca. (23 de octubre de 2008). Buika publica un libro de poemas con autorretratos en una edición especial de su disco ´Niña de fuego´. .
↑ ^{[Esteka hautsia]}
↑ Bio. .
↑ Bio. .
↑ Alice Winkler. (2 de noviembre de 2010). «50 Great Voices» nrg.com music.
↑ Bio. .
↑ «Orgullo Gay 2017: Cómo fue para los famosos el salir del armario» La Vanguardia 2017-06-24.
↑ «Del armario al escaparate» Atlas.
↑ «Quién es Buika, la artista que será jurado en OT 2023» ELMUNDO 2023-11-17.
↑ Judgment. .

Kanpo estekak

Datuak: Q266042
Multimedia: Concha Buika / Q266042

[BOE-A-2022-23030-1] Ministerio de Cultura y Deporte: «Real Decreto 1083/2022, de 27 de diciembre, por el que se concede la Medalla al Mérito en las Bellas Artes, en su categoría de oro, a las personas y entidades que se relacionan.». Boletín Oficial del Estado (311): 188214 a 188215. 28 de diciembre de 2022. Consultado el 7 de enero de 2023.

[razon-2] Puddington, Santiago. (21 de agosto de 2012). “Los artistas somos los verdaderos políticos”. larazon.com.ar.

[Buika-3] Bio. .

[4] Diario de Mallorca. (23 de octubre de 2008). Buika publica un libro de poemas con autorretratos en una edición especial de su disco ´Niña de fuego´. .

[Concha_Buika-5] {[Esteka hautsia]}

[Buika2-6] Bio. .

[Buika3-7] Bio. .

[nrg-8] Alice Winkler. (2 de noviembre de 2010). «50 Great Voices» nrg.com music.

[Buika4-9] Bio. .

[10] «Orgullo Gay 2017: Cómo fue para los famosos el salir del armario» La Vanguardia 2017-06-24.

[11] «Del armario al escaparate» Atlas.

[12] «Quién es Buika, la artista que será jurado en OT 2023» ELMUNDO 2023-11-17.

[13] Judgment. .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]