Edukira joan

Chaspusac

Chaspusac
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaLoira Garaia
BarrutiLe Puy-en-Velayko barrutia
Kantonamenducanton of Loudes
Izen ofizialaChaspuzac
Posta kodea43320
Geografia
Koordenatuak45°04′05″N 3°44′57″E / 45.0681°N 3.7492°E / 45.0681; 3.7492
Mapa
Azalera9,77 km²
Altitudea818 m, 964 m eta 877 m
MugakideakLoudes, Saint-Jean-de-Nay, Saint-Vidal, Sanssac-l'Église eta Vergezac
Demografia
Biztanleria876 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 391 (%46) (%54) 459 alt_right
Dentsitatea90 bizt/km²
chaspuzac.fr

Chaspusac (okzitanieraz Chaspusac, frantsesez eta ofizialki: Chaspuzac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 876 biztanle zituen 9,77 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Loudes, Saint-Jean-de-Nay, Saint-Vidal, Sanssac-l'Église eta Vergezac.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ChaspuzacChaspuzac
Població amb 868 habitants (2000)Loudes (2,3 km)
Població amb 459 habitants (2000)Saint-Vidal (4,2 km)
Població amb 433 habitants (2000)Vergezac (4,4 km)
Població amb 406 habitants (2000)Borne (5,3 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko hego-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1500 mm artekoa, gutxiena udan, gehiena udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 8,3 °C-koa da, 16,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 739 mm-koa da, urtarrilean 0,8 euri-egun eta uztailean 6,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 9,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 682,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37,4 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -23,2 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 459 gizon, 391 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
1.09
 
85-89
 
2.30
1.09
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
1.28
5.01
 
70-74
 
4.60
10.02
 
65-69
 
5.88
6.10
 
60-64
 
9.46
3.05
 
55-59
 
4.60
1.96
 
50-54
 
2.30
6.10
 
45-49
 
7.16
6.97
 
40-44
 
7.16
9.37
 
35-39
 
2.30
8.06
 
30-34
 
8.70
7.19
 
25-29
 
14.32
5.01
 
20-24
 
4.60
3.05
 
15-19
 
2.30
7.19
 
10-14
 
9.72
7.41
 
5-9
 
9.72
11.33
 
0-4
 
3.58
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].
Hazkunde begetatiboa
Urtea200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Hazkunde begetatiboa 17681031413221478953965
Jaiotzak 219121291513561711912101011107
Heriotzak 434261034341357242
Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu[8] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chaspuzac udalerrian 876 biztanle zeuden eta 349 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,51 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 36,1). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 22,9 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

876biztanle
349elkarbizitza-unitate
2,51lagun elkarbizitza-unitateko
274familia
Udalerria
% 36
% 34
% 23
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 274 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (131). Guraso bakarreko 24 familietatik 14etan ama zen guraso bakarra. 134 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 43k seme-alaba bakarra zuten etxean, 83k bi, eta 15k hiru edo gehiago.[9]

119
131
24
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean134
Seme-alaba bat43
Bi seme-alaba83
Hiru seme-alaba15
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 686 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 72,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 84,2).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 7
40-54% 5
55-64% 15
65-79% 24
80 +% 73
Bikotean bizi da
15-24% 14
25-39% 78
40-54% 84
55-64% 75
65-79% 71
80 +% 27

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 28,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 19,1 izatezko bikotean eta % 9,8 PACS bidez lotuta). % 22,7 ezkongabeak ziren, % 4,1 alargunak eta % 3,9 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 40,5
Ezkongabea% 22,7
Izatezko bikotean% 19,1
PACS bidez lotuta% 9,8
Alarguna% 4,1
Dibortziatuta% 3,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 28,7), erdi-mailako lanbideak (% 23,5), eskulangileak (% 17,8), enplegatuak (% 12,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 28,7) Loira Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) azpitik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,9).[9]

Udalerria
% 10
% 23
% 12
% 18
% 29
Loira Garaia
% 14
% 14
% 16
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023
Kopurua%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak126% 36,1
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak119% 34,1
Guraso bakarrekoak24% 6,9
Kide bakarrekoak80% 22,9
Bestelakoak0% 0,0
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak119% 43,4
Seme-alabadun bikoteak131% 47,8
Guraso bakarrekoak24% 8,8
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean134% 48,9
Seme-alaba bat43% 15,7
Bi seme-alaba83% 30,3
Hiru seme-alaba15% 5,5
Lau seme-alaba edo gehiago0% 0,0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta278% 40,5
Izatezko bikotean131% 19,1
PACS bidez lotuta67% 9,8
Ezkongabea156% 22,7
Alarguna28% 4,1
Dibortziatuta27% 3,9
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak10% 2,9
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak34% 9,7
Goi-mailako langileak14% 4,0
Erdi-mailako lanbideak82% 23,5
Enplegatuak43% 12,3
Eskulangileak62% 17,8
Erretiratuak100% 28,7
Bestelakoak5% 1,4
Iturria: INSEE, RP2023.

2023 erroldaren arabera, udalerrian 413 etxebizitza zeuden. Horietatik 347 egoitza nagusi ziren, 41 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 25 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (378), eta apartamentuak gutxi ziren (35). Egoitza nagusietatik 261 beren jabearen bizilekuak ziren, 82 alokairuan zeuden, 6 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[10]

413etxebizitza
347egoitza nagusi
378etxe
35apartamentu

Etxebizitza multzoa

347
41
Egoitza nagusia (347)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (41)Hutsik (25)

Etxe mota

378
35
Etxea (378)Apartamentua (35)

Jabetza egoera

261
82
Jabeak (261)Alokairuan (82)HLM (6)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (107).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik43
1919-194517
1946-197013
1971-199067
1991-200569
2006-2020107

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (203). 138 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 283 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 117 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 219tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela7
3 gela32
4 gela105
5 gela edo gehiago203

Berogailu mota

73
118
138
Gas sarea (7)Fuel-olioa (73)Elektrizitatea (118)Gas botila (12)Bestelakoak (138)

Aparkalekua eta ibilgailuak

283aparkalekua
117ibilgailu 1
219ibilgailu 2+
Taula osoa: etxebizitzak, 2023
Kopurua%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia347% 84,0
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa41% 9,9
Hutsik25% 6,1
Etxe mota
Etxeak378% 91,5
Apartamentuak35% 8,5
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela1% 0,3
2 gela7% 2,0
3 gela32% 9,2
4 gela105% 30,3
5 gela edo gehiago203% 58,5
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik43% 12,4
1919-194517% 4,9
1946-197013% 3,7
1971-199067% 19,3
1991-200569% 19,9
2006-2020107% 30,8
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak261% 75,2
Alokairuan82% 23,6
HLM6% 1,7
Doan lagata4% 1,2
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea7% 2,0
Fuel-olioa73% 21,0
Elektrizitatea118% 34,0
Gas botila12% 3,5
Bestelakoak138% 39,8
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua283% 81,6
Ibilgailu bat117% 33,7
Bi ibilgailu edo gehiago219% 63,1
Iturria: INSEE, RP2023.

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 549 biztanleetatik 465 aktibo ziren (% 84,7), horietako 447 lanean (% 81,4) eta 18 langabezian (aktiboen % 3,9).

54915-64 urteko biztanle
% 84,7aktibo
% 81,4lanean
% 3,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 52,9
25-54 urte% 97,5
55-64 urte% 67,0
Gizonak% 87,9
Emakumeak% 81,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 4,5
BEPC, brebeta% 11,1
CAP-BEP% 3,4
Batxilergoa% 4,1
Goi-mailako +2% 5,3
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 4,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 3,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

84 ez-aktibotik 39 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 46,4), 31 erretiraturik zeuden (% 36,9) eta 15 bestelako ez-aktibo ziren (% 17,9).

Ez-aktiboak

% 46
% 37
% 18
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 12
% 33
% 20
% 24
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 982 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 447 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

982enplegu udalerrian
% 90,1soldatapeko
% 9,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.370 eurokoa zen.

25.370 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.140 €
Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 16,6
18-29 urte% 14,6
30-39 urte% 12,0
40-49 urte% 12,9
50-64 urte% 11,4
65-74 urte% 8,9
75 urte eta gehiago% 9,9

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 7,1
Errentariak% 26,1

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 63,4
Pentsio/erretiroak% 32,2
Ondarea, bestelakoak% 12,7
Gizarte-prestazioak% 4,9
Zuzeneko zergak−% 13,2

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 54,9, ez-soldatapekoen errenta % 6,4, langabezia-sariak % 2,1.

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 36 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 1 jatetxe eta 1 apaindegia.[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra etxerako tresna denda bat zen.[13]

2000. urtean Chaspuzac udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 624 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1984ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Le Puy-Loudes », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Chaspusac
Morty Proxy This is a proxified and sanitized view of the page, visit original site.