Edukira joan

Araulas

Araulas
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaLoira Garaia
Izen ofizialaAraules
Posta kodea43200
Geografia
Koordenatuak45°05′23″N 4°10′24″E / 45.0897°N 4.1733°E / 45.0897; 4.1733
Mapa
Azalera31,1 km²
Altitudea920 m, 1.386 m eta 1.153 m
MugakideakChampclause, Mazet-Saint-Voy, Queyrières, Saint-Jeures eta Yssingeaux
Demografia
Biztanleria620 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 257 (%42,1) (%57,9) 354 alt_right
Dentsitatea20 bizt/km²
mairie-araules.com

Araulas (okzitanieraz Araulas, frantsesez eta ofizialki: Araules) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 620 biztanle zituen 31,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Champclause, Mazet-Saint-Voy, Queyrières, Saint-Jeures eta Yssingeaux.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AraulesAraules
Població amb 875 habitants (2000)Saint-Jeures (2,5 km)
Població amb 315 habitants (2000)Queyrières (6,3 km)
Població amb 6931 habitants (2000)Yssingeaux (7,1 km)
Població amb 229 habitants (2000)Champclause (7,6 km)
Població amb 401 habitants (2000)Bessamorel (7,6 km)
Població amb 280 habitants (2000)Chenereilles (7,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko hego-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1500 mm artekoa, gutxiena udan, gehiena udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 8,2 °C-koa da, 15,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1056 mm-koa da, urtarrilean 1 euri-egun eta uztailean 6,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Sinjau udalerrian dago, 6,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 9,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 948,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37,1 °C-koa da, 2015ko uztailaren 7an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -22,2 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 354 gizon, 257 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.56
1.41
 
85-89
 
3.50
1.41
 
80-84
 
0.00
9.04
 
75-79
 
8.95
2.54
 
70-74
 
1.95
7.91
 
65-69
 
12.45
7.91
 
60-64
 
3.50
6.50
 
55-59
 
8.95
6.78
 
50-54
 
14.79
6.78
 
45-49
 
7.78
6.78
 
40-44
 
5.84
3.11
 
35-39
 
6.23
6.21
 
30-34
 
5.45
5.37
 
25-29
 
3.50
4.24
 
20-24
 
1.95
7.06
 
15-19
 
3.89
7.34
 
10-14
 
3.89
4.80
 
5-9
 
1.95
4.80
 
0-4
 
3.89
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].
Hazkunde begetatiboa
Urtea200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Hazkunde begetatiboa −2−2−14150−4−343−30−20−301
Jaiotzak 47611911435785764444
Heriotzak 697786478358784743
Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu[8] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Araules udalerrian 617 biztanle zeuden eta 267 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,31 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 35,6). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 31,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

617biztanle
267elkarbizitza-unitate
2,31lagun elkarbizitza-unitateko
179familia
Udalerria
% 28
% 36
% 31
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 179 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (95). Guraso bakarreko 10 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 114 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 15k seme-alaba bakarra zuten etxean, 40k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[9]

95
75
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean114
Seme-alaba bat15
Bi seme-alaba40
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 518 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 52,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 79,5).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 0
25-39% 10
40-54% 9
55-64% 18
65-79% 25
80 +% 52
Bikotean bizi da
15-24% 0
25-39% 67
40-54% 79
55-64% 79
65-79% 70
80 +% 39

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 46,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,6 izatezko bikotean eta % 8,1 PACS bidez lotuta). % 24,5 ezkongabeak ziren, % 4,6 alargunak eta % 5,2 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 46,1
Ezkongabea% 24,5
Izatezko bikotean% 11,6
PACS bidez lotuta% 8,1
Dibortziatuta% 5,2
Alarguna% 4,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 28,5), eskulangileak (% 23,2), enplegatuak (% 16,1), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 10,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 28,5) Loira Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) azpitik dago. 19 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 7,1).[9]

Udalerria
% 11
% 9
% 16
% 23
% 28
Loira Garaia
% 14
% 14
% 16
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023
Kopurua%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak75% 28,1
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak95% 35,6
Guraso bakarrekoak10% 3,7
Kide bakarrekoak83% 31,1
Bestelakoak5% 1,9
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak95% 53,1
Seme-alabadun bikoteak75% 41,9
Guraso bakarrekoak10% 5,6
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean114% 63,7
Seme-alaba bat15% 8,4
Bi seme-alaba40% 22,3
Hiru seme-alaba5% 2,8
Lau seme-alaba edo gehiago5% 2,8
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta239% 46,1
Izatezko bikotean60% 11,6
PACS bidez lotuta42% 8,1
Ezkongabea127% 24,5
Alarguna24% 4,6
Dibortziatuta27% 5,2
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak19% 7,1
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak29% 10,9
Goi-mailako langileak15% 5,6
Erdi-mailako lanbideak25% 9,4
Enplegatuak43% 16,1
Eskulangileak62% 23,2
Erretiratuak76% 28,5
Bestelakoak0% 0,0
Iturria: INSEE, RP2023.

2023 erroldaren arabera, udalerrian 578 etxebizitza zeuden. Horietatik 270 egoitza nagusi ziren, 250 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 58 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (535), eta apartamentuak gutxi ziren (43). Egoitza nagusietatik 218 beren jabearen bizilekuak ziren, 45 alokairuan zeuden, 7 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[10]

578etxebizitza
270egoitza nagusi
535etxe
43apartamentu

Etxebizitza multzoa

270
250
58
Egoitza nagusia (270)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (250)Hutsik (58)

Etxe mota

535
Etxea (535)Apartamentua (43)

Jabetza egoera

218
45
Jabeak (218)Alokairuan (45)HLM (7)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (79).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik79
1919-194531
1946-197033
1971-199047
1991-200534
2006-202039

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (145). 147 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 202 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 96 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 154tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela15
3 gela50
4 gela59
5 gela edo gehiago145

Berogailu mota

79
37
147
Gas sarea (1)Fuel-olioa (79)Elektrizitatea (37)Gas botila (6)Bestelakoak (147)

Aparkalekua eta ibilgailuak

202aparkalekua
96ibilgailu 1
154ibilgailu 2+
Taula osoa: etxebizitzak, 2023
Kopurua%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia270% 46,7
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa250% 43,3
Hutsik58% 10,0
Etxe mota
Etxeak535% 92,6
Apartamentuak43% 7,4
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela0% 0,0
2 gela15% 5,6
3 gela50% 18,5
4 gela59% 21,9
5 gela edo gehiago145% 53,7
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik79% 29,3
1919-194531% 11,5
1946-197033% 12,2
1971-199047% 17,4
1991-200534% 12,6
2006-202039% 14,4
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak218% 80,7
Alokairuan45% 16,7
HLM7% 2,6
Doan lagata7% 2,6
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea1% 0,4
Fuel-olioa79% 29,3
Elektrizitatea37% 13,7
Gas botila6% 2,2
Bestelakoak147% 54,4
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua202% 74,8
Ibilgailu bat96% 35,6
Bi ibilgailu edo gehiago154% 57,0
Iturria: INSEE, RP2023.

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 371 biztanleetatik 303 aktibo ziren (% 81,7), horietako 283 lanean (% 76,3) eta 20 langabezian (aktiboen % 6,6).

37115-64 urteko biztanle
% 81,7aktibo
% 76,3lanean
% 6,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 54,9
25-54 urte% 95,8
55-64 urte% 66,4
Gizonak% 82,5
Emakumeak% 79,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 6,7
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 3,6
Batxilergoa% 12,9
Goi-mailako +2% 9,8
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 9,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

69 ez-aktibotik 22 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,9), 34 erretiraturik zeuden (% 49,3) eta 12 bestelako ez-aktibo ziren (% 17,4).

Ez-aktiboak

% 32
% 49
% 17
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 20
% 21
% 35
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 196 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 283 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

196enplegu udalerrian
% 74,0soldatapeko
% 26,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.710 eurokoa zen.

24.710 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.140 €
Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 16,6
18-29 urte% 14,6
30-39 urte% 12,0
40-49 urte% 12,9
50-64 urte% 11,4
65-74 urte% 8,9
75 urte eta gehiago% 9,9

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 7,1
Errentariak% 26,1

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 63,4
Pentsio/erretiroak% 32,2
Ondarea, bestelakoak% 12,7
Gizarte-prestazioak% 4,9
Zuzeneko zergak−% 13,2

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 54,9, ez-soldatapekoen errenta % 6,4, langabezia-sariak % 2,1.

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 28 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 3 igeltseroak, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 iturgina, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.[12]

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak eta 1 okindegia zen.[13]

2000. urtean Araules udalerrian 49 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.204 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1989ko apirilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Yssingeaux », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Araulas
Morty Proxy This is a proxified and sanitized view of the page, visit original site.