Edukira joan

Abrest

Abrest
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
Izen ofizialaAbrest
Posta kodea03200
Geografia
Koordenatuak46°05′55″N 3°26′41″E / 46.0986°N 3.4447°E / 46.0986; 3.4447
Mapa
Azalera10,46 km²
Altitudea251 m, 434 m eta 302 m
MugakideakBellerive-sur-Allier, Brugheas, Busset, Hauterive, Saint-Yorre, Le Vernet eta Vichy
Demografia
Biztanleria2.915 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.481 (%50,6) (%49,4) 1.444 alt_right
Dentsitatea279 bizt/km²
abrest.fr, ville-abrest.com eta ville-abrest.com…

Abrest Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.915 biztanle zituen 10,46 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bellerive-sur-Allier, Brugheas, Busset, Hauterive, Saint-Yorre, Le Vernet eta Vichy.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AbrestAbrest
Població amb 1082 habitants (2000)Hauterive (1,5 km)
Població amb 1757 habitants (2000)Le Vernet (1,7 km)
Població amb 25467 habitants (2000)Vichy (2,9 km)
Població amb 13358 habitants (2000)Cusset (3,5 km)
Població amb 2734 habitants (2000)Saint-Yorre (4,2 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da, 4,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 827 mm-koa da, urtarrilean 9,9 euri-egun eta uztailean 7,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Vichy udalerrian dago, 2,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 799,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,3 °C-koa da, 2020ko uztailaren 31an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,5 °C-koa da, 1971ko urtarrilaren 5an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.444 gizon, 1.481 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.34
0.69
 
90-94
 
1.08
3.19
 
85-89
 
2.09
1.80
 
80-84
 
2.77
3.95
 
75-79
 
3.11
5.33
 
70-74
 
5.20
7.13
 
65-69
 
8.37
8.24
 
60-64
 
7.63
5.68
 
55-59
 
6.21
8.45
 
50-54
 
5.87
8.38
 
45-49
 
8.51
5.96
 
40-44
 
4.39
7.69
 
35-39
 
7.36
6.93
 
30-34
 
5.13
3.88
 
25-29
 
5.47
3.46
 
20-24
 
3.71
2.77
 
15-19
 
6.68
4.09
 
10-14
 
4.39
6.86
 
5-9
 
7.36
5.54
 
0-4
 
4.32
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].
Hazkunde begetatiboa
Urtea200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Hazkunde begetatiboa 1004−10−1124−4−367−7−263346
Jaiotzak 282631242839263021303020242634182632
Heriotzak 182627342927223424242327262031152226
Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu[8] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Abrest udalerrian 2.915 biztanle zeuden eta 1.344 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,17 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 33,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

2.915biztanle
1.344elkarbizitza-unitate
2,17lagun elkarbizitza-unitateko
878familia
Udalerria
% 28
% 32
% 34
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 878 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (432). Guraso bakarreko 66 familietatik 46etan ama zen guraso bakarra. 483 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 187k seme-alaba bakarra zuten etxean, 146k bi, eta 62k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 379 bikoteetatik 59tan (% 15,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

432
379
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean483
Seme-alaba bat187
Bi seme-alaba146
Hiru seme-alaba62
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 2.422 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 44,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 77,4).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 11
40-54% 16
55-64% 21
65-79% 24
80 +% 44
Bikotean bizi da
15-24% 11
25-39% 77
40-54% 74
55-64% 74
65-79% 74
80 +% 49

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 22,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 15,1 izatezko bikotean eta % 6,9 PACS bidez lotuta). % 20,5 ezkongabeak ziren, % 6,4 alargunak eta % 6,8 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 44,3
Ezkongabea% 20,5
Izatezko bikotean% 15,1
PACS bidez lotuta% 6,9
Dibortziatuta% 6,8
Alarguna% 6,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,9), eskulangileak (% 17,1), enplegatuak (% 14,7), erdi-mailako lanbideak (% 13,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,9) Allier departamenduko batez bestekoaren (% 39,9) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,4).[9]

Udalerria
% 14
% 15
% 17
% 37
Allier
% 12
% 15
% 15
% 40
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023
Kopurua%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak379% 28,2
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak428% 31,8
Guraso bakarrekoak66% 4,9
Kide bakarrekoak451% 33,6
Bestelakoak21% 1,6
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak432% 49,2
Seme-alabadun bikoteak379% 43,2
Guraso bakarrekoak66% 7,5
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean483% 55,0
Seme-alaba bat187% 21,3
Bi seme-alaba146% 16,6
Hiru seme-alaba62% 7,1
Lau seme-alaba edo gehiago0% 0,0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta1.074% 44,3
Izatezko bikotean366% 15,1
PACS bidez lotuta166% 6,9
Ezkongabea496% 20,5
Alarguna154% 6,4
Dibortziatuta165% 6,8
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak5% 0,4
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak96% 7,1
Goi-mailako langileak91% 6,8
Erdi-mailako lanbideak183% 13,6
Enplegatuak198% 14,7
Eskulangileak230% 17,1
Erretiratuak496% 36,9
Bestelakoak47% 3,5
Iturria: INSEE, RP2023.

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.511 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.340 egoitza nagusi ziren, 26 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 145 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.393), eta apartamentuak gutxi ziren (108). Egoitza nagusietatik 1.098 beren jabearen bizilekuak ziren, 224 alokairuan zeuden, 64 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 18 doan lagata.[10]

1.511etxebizitza
1.340egoitza nagusi
1.393etxe
108apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.340
145
Egoitza nagusia (1.340)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (26)Hutsik (145)

Etxe mota

1.393
Etxea (1.393)Apartamentua (108)

Jabetza egoera

1.098
224
Jabeak (1.098)Alokairuan (224)HLM (64)Doan lagata (18)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (403).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik71
1919-1945131
1946-1970339
1971-1990403
1991-2005174
2006-2020221

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (610). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (495 etxebizitzatan). 1.107 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 594 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 674tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela9
2 gela65
3 gela194
4 gela461
5 gela edo gehiago610

Berogailu mota

495
236
327
267
Gas sarea (495)Fuel-olioa (236)Elektrizitatea (327)Gas botila (15)Bestelakoak (267)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.107aparkalekua
594ibilgailu 1
674ibilgailu 2+
Taula osoa: etxebizitzak, 2023
Kopurua%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia1.340% 88,7
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa26% 1,7
Hutsik145% 9,6
Etxe mota
Etxeak1.393% 92,2
Apartamentuak108% 7,1
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela9% 0,7
2 gela65% 4,9
3 gela194% 14,5
4 gela461% 34,4
5 gela edo gehiago610% 45,5
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik71% 5,3
1919-1945131% 9,8
1946-1970339% 25,3
1971-1990403% 30,1
1991-2005174% 13,0
2006-2020221% 16,5
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak1.098% 81,9
Alokairuan224% 16,7
HLM64% 4,8
Doan lagata18% 1,3
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea495% 36,9
Fuel-olioa236% 17,6
Elektrizitatea327% 24,4
Gas botila15% 1,1
Bestelakoak267% 19,9
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua1.107% 82,6
Ibilgailu bat594% 44,3
Bi ibilgailu edo gehiago674% 50,3
Iturria: INSEE, RP2023.

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.730 biztanleetatik 1.357 aktibo ziren (% 78,4), horietako 1.216 lanean (% 70,3) eta 140 langabezian (aktiboen % 10,3).

1.73015-64 urteko biztanle
% 78,4aktibo
% 70,3lanean
% 10,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,5
25-54 urte% 94,2
55-64 urte% 57,1
Gizonak% 80,3
Emakumeak% 76,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 15,6
BEPC, brebeta% 18,4
CAP-BEP% 12,2
Batxilergoa% 12,3
Goi-mailako +2% 4,9
Goi-mailako +3/4% 7,0
Goi-mailako +5% 3,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

373 ez-aktibotik 124 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,2), 138 erretiraturik zeuden (% 37,0) eta 111 bestelako ez-aktibo ziren (% 29,8).

Ez-aktiboak

% 33
% 37
% 30
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 11
% 11
% 24
% 29
% 25
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.042 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.216 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.042enplegu udalerrian
% 86,8soldatapeko
% 13,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.160 eurokoa zen, eta biztanleen % 12 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

26.160 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.430 €
% 12,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 16,4
Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 25,2
18-29 urte% 20,0
30-39 urte% 17,2
40-49 urte% 17,1
50-64 urte% 15,0
65-74 urte% 10,5
75 urte eta gehiago% 10,0

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 8,4
Errentariak% 33,5

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 59,3
Pentsio/erretiroak% 36,4
Ondarea, bestelakoak% 12,2
Gizarte-prestazioak% 5,7
Zuzeneko zergak−% 13,5

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 51,8, ez-soldatapekoen errenta % 5,4, langabezia-sariak % 2,0.

Errentak eta okupazioa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an batez besteko errenta 11,4€/h zen; goi karguen kasuan 24€/h zen (25,3€/h gizonena eta 18,3€/h emakumeena), el dels professionals intermedis 13,1€/h (13,6€/ h gizonena eta 12,6 emakumeena), enplegatuena 9,1€/h (9,4€/h gizonena eta 9,4€/h les dones) eta langileena 9,6€/h (9,6€/h gizonena eta 9,1€/h emakumeena).

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 124 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 31 eraikuntza enpresak ziren, 39 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 42 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 10 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 7 igeltseroak, 6 margolariak, 4 zurginak, 2 iturginak, 3 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 1 ile apaindegia, 1 aldi baterako lan enpresa, 2 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 2 tintoreriak.[12]

2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 etxerako tresna denda zen eta 1 altzari denda zen.[13]

2000. urtean Abrest udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1952ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Vichy-Ville », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Abrest
Morty Proxy This is a proxified and sanitized view of the page, visit original site.