Ir al contenido

Jan Matejko

De Biquipedia
Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Jan Matejko

Información personal
Calendata naiximiento: 28 de chunio de 1838
Puesto naiximiento: Cracovia (Ciudat libre de Cracovia)
Calendata muerte: 1 de noviembre de 1893
Puesto muerte: Cracovia (Imperio Austrohongaro)
Ocupación: Pintor
Conchuche: Teodora Giebułtowska (1864-

Jan Alojzy Matejko, naixito de Cracovia (Ciudat libre de Cracovia) o 28 de chunio de 1838 y muerto en Cracovia (Imperio Austrohongaro) o 1 de noviembre de 1893, estió un pintor polaco, considerato como uno d'os principals representants d'a Pintura en Polonia, y que a sobén fació as suyas obras sobre feitos d'a Historia de Polonia u sobre as grans personalidaz polacas.

Antecedents familiars

[editar | modificar o codigo]

Jan Matejko yera fillo de Franciszek Ksawery Matejko, que yera de Hradec Králové, una localidat de Bohemia, que heba plegato a la ciudat de Cracovia ta estar profesor de Musica. En Cracovia casó con Joanna Karolina Rossberg, que feba parte d'una familia d'a burguesía polaco-alemana d'a ciudat. Jan yera o uiteno fillo d'os 11 que teneba o matrimonio.

Por o suyo talento y habilidaz en as Artes plasticas, Matejko continó os suyos estudios, encara que con muitas dificultaz ta atras materias. Asinas, mai no aprendió denguna luenga forana u mesmo teneba problemas ta charrar bien o polaco. Por ixo no li cuacaba charrar en publico.

A suya ciudat mientres a suya vida

[editar | modificar o codigo]

Cuan Matejko naixió, a ciudat de Cracovia yera un estato independient, dito Ciudat libre de Cracovia, repui d'o antigo estato polaco d'o Reino de Polonia y d'a Republica d'as Dos Nacions luego d'as Particions de Polonia, que heba creyato en 1815 o Congreso de Viena dimpués d'as Guerras napoleonicas. Ixe estato yera a seu d'a Universidat Jaguellonica, que en ixas envueltas recebiba estudiants de tot l'antigo territorio polaco, y a Ciudat Libre de Cracovia yera asinas o zaguer lugar a on encara yera present ubiertament o nacionalismo polaco.

En a dita Sublevación de Noviembre (1830-1831) d'os polacos contra o dominiL'austro-ruso-prusiano, Cracovia estió a base de suministros ta os patriotas polacos que heban proclamato a independencia d'o dito Reino d'o Congreso (o territorio sosmeso a o control ruso dende o Congreso de Viena). Asinas, en ser redotata ista sublevación, se redució a sobiranía d'a Ciudat Libre de Cracovia, ocupata militarment en 1836-1841 por l'Imperio Austriaco. Cuan en 1846 a ciudat se sublevó contra os ocupants austriacos, istos reprimioron a sublevación y s'annexionoron a ciudat o 16 de noviembre de 1846.

A suya formación artistica

[editar | modificar o codigo]

Matejko dentró en 1852 en a Escuela de Bellas Artes de Cracovia (encara que con a oposición de su pai), a on fació a suya formación artistica dica 1858.

A suya familia

[editar | modificar o codigo]

Jan Matejko casó en 1864 con Teodora Giebułtowska, y tenioron 4 fillos, a mas d'unatro que morió de nin.

Caracteristicas d'a suya obra

[editar | modificar o codigo]

A obra de Matejko se troba muit influita por as circumstancias politicas d'o suyo país y d'a suya ciudat, y cal parar cuenta d'a importancia en ixa obra d'o nacionalismo polaco. Asinas, Matejo estió o creyador d'a representación plastica d'ixe nacionalismo, forzando a realidat (asinas, en os suyos cuadros amaneixen a vegatas personaches que no estioron en a escena que pinta), porque miraba de fer una sintesi historica y filosofica millor que pintar nomás un simple feito historico.

Cuan morió, Matejko fue apedacato en o fosal Rakowicki de Cracovia.

Obras importants

[editar | modificar o codigo]

Vinclos externos

[editar | modificar o codigo]
Commons
Commons
Se veigan as imáchens de Commons sobre Jan Matejko.
Copérnico
Stańczyk
A batalla de Grunwald
Homenache prusiano
L'adoción d'a Constitución d'o 3 de mayo de 1791
O sermón de de Skarga
Báthory en Psków
A Unión de Lublín
Jan Matejko
Morty Proxy This is a proxified and sanitized view of the page, visit original site.